Dowód z nagrania w postępowaniu cywilnym

Do napisania poniższego artykułu skłoniło mnie pytanie czytelnika, dotyczące następującego zagadnienia:

Zostawiam dyktafon w swoim własnym domu podczas mojej nieobecności. Robię tak aby rejestrować skandaliczne zachowanie żony wobec dzieci. Nagrania te chcę przekazać jako dowód w sprawie o ograniczenie praw rodzicielskich (prawo cywilne sąd rodzinny)”.

Kodeks postępowania cywilnego w art. 308 § 1 i 2 przewiduje, iż Sąd może dopuścić dowód z filmu, telewizji, fotokopii, fotografii, planów, rysunków oraz płyt lub taśm dźwiękowych i innych przyrządów utrwalających albo przenoszących obrazy lub dźwięk. Dowody, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, sąd przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o dowodzie z dokumentów”.

Za dopuszczeniem dowodu z nagrania przemawia wynikająca z art. 309 k.p.c. zasada otwartości katalogu środków dowodowych, która umożliwia dowodzenie swoich praw za pomocą różnych środków dowodowych, również tych nie wymienionych w Kodeksie postępowania cywilnego. Nie budzi wątpliwości, że dowodem może być nagranie, które powstaje za zgodą osób nagrywanych. Przepisy nie wskazują jednak, czy sąd może wykorzystać jako dowód nagranie pochodzące z podsłuchu, a więc powstałe bez wiedzy i zgody uczestników spotkania czy rozmowy telefonicznej.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż dopuszczenie dowodu z taśmy dźwiękowej wymaga przeprowadzenie tego dowodu zarówno przez dokonanie oceny treści nagrania, przy odpowiednim stosowaniu przepisów o dowodzie z dokumentu, jak również oceny jej cech zewnętrznych (nośnika), stosując odpowiednio przepisu o oględzinach.

Przepisy dotyczące oględzin należy stosować, gdy chodzi o kontrolę i ocenę stanu taśmy magnetofonowej w celu ustalenia, czy nie była preparowana, tzn. przecinana, łączona itp., czy stanowi ona taśmę, na której nastąpiło nagranie, czy chodzi o taśmę, na którą dźwięki zarejestrowane nagrano pierwotnie itd. Przypadku powzięcia wątpliwości co do stanu taśmy magnetofonowej, bądź na zarzut strony przeciwnej, sąd powoła biegłego z zakresu fonoskopii w celu zbadania autentyczności zapisu znajdującego się na taśmie magnetofonowej.

Natomiast oceniając treść zapisu zarejestrowanego na taśmie stosuje się przepisy o dokumencie stosownie do jego charakteru.

Ocena waloru dowodowego treści taśmy magnetofonowej zależy od stanu taśmy, czyli oceny jej w wyniku oględzin, od zapisu okoliczności oraz celów nagrania oraz osoby, która dokonała zapisu dźwiękowego.

Powyższe potwierdza wyrok Sądu Najwyższego 12 stycznia 1999 r., sygn. akt I C 961/97, zgodnie z którym: “Walor dowodowy treści taśmy magnetofonowej zależy od stanu taśmy, treści zapisu, okoliczności i celów nagrania osoby – która dokonała zapisu”.

Dowód z nagrania powinien zostać dopuszczony przez sąd w szczególności, jeżeli przemawia za tym kontekst sprawy. W sytuacji, gdy wszystkie osoby nagrywane są świadome nagrywania i wyraziły na to zgodę, sąd co do zasady powinien dopuścić dowód z nagranej rozmowy w toku postępowania.

Inaczej sprawa się przedstawia, gdy część osób nagrywanych nie jest świadoma bycia nagrywanym, a nawet osoba nagrywająca nie bierze czynnego udziału w rozmowie. Sam brak zgody nagrywanego oczywiście nie może być jedyną przesłanką odmowy przeprowadzenia dowodu. Inną okolicznością powinna być sprzeczność dopuszczenia dowodu z zasadami współżycia społecznego.

Dopuszczenie nagrania jest dużo bardziej prawdopodobne, jeżeli jest ono spójne z innymi prezentowanymi dowodami, a więc nagranie nie powinno być wyłącznym dowodem. Ponadto za przeprowadzeniem takiego dowodu może przemawiać niepodważenie przez stronę nagrywaną autentyczności nagrań, bądź wykazanie w drodze opinii biegłego autentyczności nagrania. Dowód z nagrania, nawet jeżeli osoba nagrywająca nie brała w nim udziału, z pewnością zostanie dopuszczony jeżeli prowadziłoby to do „obrony usprawiedliwionego interesu prawnego”. Z taką sytuacją mamy do czynienia właśnie w przypadku np. nagrywania znęcania się jednego z rodziców nad dzieckiem. Dobro małoletnich jest dobrem o znacznie większej wartości niż tajemnica komunikowania się czy ochrona prywatności.

Podsumowując należy stwierdzić, iż nagrywanie innych osób stanowi nieuprawioną ingerencję w dobra osobiste, w tym przede wszystkim w prawo do prywatności. Jednakże okolicznościami wyłączającymi bezprawność działania są działania podjęte w obronie uzasadnionego interesu społecznego lub prywatnego (np. gdy nośnik z nagrania rozmowy stanowi dowód winy w rozkładzie pożycia, czy też dowód tego, iż drugi współmałżonek chce zrobić dziecku krzywdę).

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Małgorzata Nowosielska

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Na czym polega procedura Niebieskiej Karty ?

Niebieska Karta to oznaczenie procedury umożliwiającej pracownikom Ośrodków Pomocy Społecznej, Gminnych Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Funkcjonariuszom Policji podejmowanie działań w rodzinach dotkniętych przemocą.

Procedura „Niebieskiej Karty” została wprowadzona ustawą z dnia 29.07.2005r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Jest ona szczegółowo opisana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. Rozporządzenie to określa przebieg całej procedury, a także zawiera wzory formularzy, które są wypełniane w jej toku.

W skład Zespołów Interdyscyplinarnych, które z ramienia gminy realizują zadania wynikające z  Niebieskiej Karty wchodzą:

  • przedstawiciele jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (np. Ośrodków Pomocy Społecznej – OPS),

  • przedstawiciele gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych ,

  • funkcjonariusze Policji,

  • przedstawiciele oświaty i ochrony zdrowia

  • W pracach Zespołów Interdyscyplinarnych uczestniczą również kuratorzy sądowi.

Celem prowadzenia  procedury „Niebieskiej Karty” jest zapewnienie ochrony i udzielanie pomocy osobom dotkniętym przemocą w rodzinie oraz oddziaływanie na osoby stosujące przemoc w rodzinie.

Zapewnienie ochrony i pomocy ofiarom przemocy w rodzinie obejmuje:

  • udzielanie pomocy psychologicznej w postaci uczestnictwa w terapii dla osób dotkniętych przemocą

  • udzielanie porad w zakresie praw osób dotkniętych przemocą

  • zapewnienie osobie dotkniętej przemocą bezpiecznego schronienia w ośrodkach wsparcia dla dla ofiar przemocy w rodzinie

  • umożliwienie osobie pobitej uzyskania pomocy medycznej oraz obdukcji lekarskiej

Oddziaływanie na sprawców przemocy w rodzinie obejmuje następujące działania:

  • wizyty Funkcjonariuszy Policji i pracowników Ośrodków Pomocy Społecznej w miejscu zamieszkania osoby dotkniętej przemocą celem uświadomienia osoby stosującej przemoc o konsekwencjach jej zachowania

  • wszczynanie postępowań przed Gminna Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w celu zobowiązania osoby stosującej przemoc do podjęcia terapii uzależnienia od alkoholu

  • zawiadamianie organów ściągania o podejrzeniu popełnienia przestępstw związanych z przemocą w rodzinie

Wszczęcie Procedury Niebieskiej Karty następuje przez wypełnienie przez pracownika jednego ze wskazanych wyżej instytucji: Ośrodka Pomocy Społecznej lub Policji formularza „Niebieskiej Karty”. Do wszczęcia procedury „Niebieskiej Karty” wystarczy samo powzięcie przez pracownika jednego z tych organów: Ośrodka Pomocy Społecznej, Policji, Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, podejrzenia stosowania przemocy w rodzinie. 

Wszelkie działania podejmowane w ramach Procedury są dokumentowane. W razie, gdyby stwierdzono podejrzenie popełnienia przestępstwa (np. znęcania się) wszystkie dokumenty są przekazywane organom ścigania (Policji lub prokuraturze) w celu prowadzenia postępowania przygotowawczego wobec sprawcy przemocy.

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Jak napisać pozew o rozwód z wyłącznej winy małżonka z powodu przemocy domowej?

Tematem niniejszego artykułu jest omówienie kolejnych elementów pozwu o rozwód z wyłącznej winy małżonka, w przypadku stosowania wobec Ciebie przemocy psychicznej lub fizycznej oraz stosowania przemocy psychicznej lub fizycznej wobec małoletnich dzieci. Poniżej udzielone wskazówki dotyczą jedynie sytuacji, kiedy małżonkowie mają małoletnie dzieci oraz uzasadnione jest orzeczenie pozbawienie Pozwanego władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi oraz orzeczenie zakazów Pozwanego z małoletnimi dziećmi. Ponadto, poniżej zostało wyjaśnione w jaki sposób sformułować elementy pozwu zawierając wniosek o przyznanie alimentów na Twoją rzecz oraz na rzecz małoletnich dzieci.

Pamiętaj, że wszystkie dane z podanych niżej przykładów tj. imiona, nazwisko, daty, adresy, sygnatury akt nie są prawdziwe i podczas pisania własnego pozwu o rozwód musisz wpisać odpowiednio swoje, prawdziwe dane.

1. Nagłówek pisma

a) Data i miejsce sporządzenie pozwu

Pisząc pozew o rozwód zacznij od napisania daty i miejsca napisania pozwu – w prawym górnym rogu.

Przykład:

  • Warszawa, dnia 17 listopada 2015 roku

b) Wskazanie właściwego Sądu

Następnym krokiem jest oznaczenie Sądu do którego składasz pozew o rozwód oraz właściwego wydziału. Pozew o rozwód musisz skierować do właściwego sądu. Rzeczowo właściwym sądem w sprawie o rozwód jest zawsze sąd okręgowy.

Jeżeli chodzi o właściwość miejscową właściwy jest sąd w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Jeżeli żaden z małżonków nie mieszka w tym okręgu, to wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej. Zgodnie z art. 25 k. c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Dlatego też miejsce zameldowania nie ma tutaj większego znaczenia. Ważne jest tutaj miejsce faktycznego pobytu z zamiarem jego kontynuowania.

c) Oznaczenie stron procesu – Powoda i Pozwanego

Następnie wskazujesz strony postępowania – Powoda, czyli małżonka, który wnosi o rozwiązanie małżeństwa oraz Pozwanego – drugiego małżonka.

Oznaczając strony procesu tj. siebie i swojego małżonka musisz pamiętać, aby wskazać ich imię, nazwisko, adres, a także numer PESEL.

d) Wskazanie opłaty od pozwu o rozwód

Kolejnym krokiem jest napisanie z lewej strony pisma „opłata sądowa – 600 zł”. Przed wniesieniem pozwu o rozwód musisz dokonać opłaty sądowej i dołączyć potwierdzenie do pisma. Właściwy numer konta znajdziesz na stronie sądu. Pamiętaj, aby w tytule przelewu podać swoje imię i nazwisko oraz wskaż, od czego opłatę wnosisz.

Przykład:

  • Jan Kowalski – opłata od pozwu o rozwód”.

Kolejnym krokiem jest zatytułowanie pisma. Prawidłowy tytuł pisma powinien brzmieć „Pozew o rozwód”. Co prawda błędne zatytułowanie pisma nie powoduje negatywnych skutków dla strony, takich jak odrzucenie pozwu czy wezwanie do uzupełniania braków formalnych, jednakże prawidłowe zatytułowanie pisma przyśpiesza rozpoznanie sprawy.

Pozew o rozwód powinien składać się z dwóch części:

  • petitum – określasz żądania, wskazujesz o co wnosisz,

  • uzasadnienia – przedstawiasz okoliczności na poparcie złożonych wniosków.

W dalszej części niniejszego artykułu, zostaną omówione wnioski, jakie można zawrzeć w petitum.

2. Petitium pozwu o rozwód

a) Wniosek o rozwiązanie małżeństwa z wyłącznej winy Pozwanego

Głównym żądaniem pozwu o rozwód jest rozwiązanie małżeństwa stron. Wniosek o rozwiązanie przez rozwód związku małżeńskiego – powinien znaleźć się na pierwszym miejscu petitium, pozew będzie wówczas znacznie bardziej czytelny. W przypadku kiedy do zupełnego trwałego rozpadu małżeństwa doszło z powodu stosowania wobec Ciebie przemocy fizycznej i/lub psychicznej, możesz wnosić o rozwiązanie małżeństwa z wyłącznej winy Pozwanego. Przemoc fizyczna może polegać np.: na biciu, duszeniu, szarpaniu, przemoc psychiczna zaś np.: na ubliżaniu współmałżonkowi, deprecjonowaniu jego osiągnięć, poniżaniu, szkalowaniu. Stosowanie przemocy fizycznej lub psychicznej wobec Ciebie, będzie z dużą dozą prawdopodobieństwa podstawą do rozwiązania małżeństwa z wyłącznej winy Pozwanego.

Aby Sąd orzekł, że winna rozkładowi małżeństwa jest jedna strona, muszą zajść następujące przesłanki:

1. sprzeczność zachowania się albo postępowania małżonka z normami prawnymi lub zasadami współżycia;

W świetle powyższej przesłanki stosowanie przemocy fizycznej lub psychicznej wobec Ciebie przez małżonka jest niewątpliwie sprzeczne z normami prawnymi.

2. związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem małżonka a rozkładem małżeństwa.

Aby przypisać jednej stronie wyłączną winę za rozkład małżeństwa, musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy jego zachowaniem a rozkładem. Oznacza to, że wyłącznie wskutek zachowanie się małżonka doszło do rozpadu małżeństwa. Ustawa nie rozróżnia winy „większej” i „mniejszej”, a małżonka, który zawinił jedną z wielu przyczyn rozkładu, należy uznać za współwinnego, choćby nawet wina drugiego z małżonków w spowodowaniu innych przyczyn była znacznie cięższa.

Przykład:

  • wnoszę o rozwiązanie przez rozwód związku małżeńskiego, zawartego w dniu 1 stycznia 1990 w Urzędzie Stanu Cywilnego w Krakowie pomiędzy Janem K. a Katarzyną K. z wyłącznej winy Jana K.

b) Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej

Pozbawienie władzy rodzicielskiej jest najbardziej ostrą ingerencją w sferę władzy rodzicielskiej. Wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej może być skierowany zarówno jeżeli chodzi o wszystkie dzieci, jak i tylko o jedno z kilku. Pozbawienie władzy rodzicielskiej jest możliwe jedynie wtedy gdy inne łagodniejsze środki nie dały rezultatu (a więc związane z ograniczeniem władzy rodzicielskiej) bądź stosowanie środków łagodniejszych nie dałoby oczywiście rezultatu. Skutkiem pozbawienia rodziców władzy rodzicielskiej jest utrata ogółu praw i obowiązków składających się na władzę rodzicielską. Prawo kontaktów z małoletnim dzieckiem, jako nie stanowiące elementu składowego władzy rodzicielskiej, przysługuje rodzicom bez względu na pozbawienie ich władzy rodzicielskiej.

Podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej stanowią cztery przesłanki, wymienione w art. 111 KRO, zgodnie z którym: Jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców. Sąd może pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej, jeżeli mimo udzielonej pomocy nie ustały przyczyny zastosowania art. 109 § 2 pkt 5, a w szczególności gdy rodzice trwale nie interesują się dzieckiem.

Każda z poniższych przesłanek stanowi odrębną przesłankę do pozbawienia władzy rodzicielskiej. W przypadku wniesienia pozwu o rozwód z powodu stosowania wobec Ciebie przemocy psychicznej lub fizycznej oraz stosowania przemocy psychicznej lub fizycznej wobec małoletnich dzieci, podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej Pozwanego nad małoletnimi będzie nadużywanie władzy rodzicielskiej przez Pozwanego.

Nadużywanie władzy rodzicielskiej oznacza stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej wobec dziecka w drastycznych formach. Uprawnienia wynikające z władzy rodzicielskiej wykorzystywane są nie w celu realizacji swoich obowiązków wobec dziecka i dla jego dobra, lecz wyłącznie dla osiągnięcia własnych korzyści. Przykładami sytuacji, w których Sąd może orzec o pozbawieniu władzy rodzicielskiej z powodu nadużywania władzy rodzicielskiej, w przypadku stosowania przemocy fizycznej i psychicznej przez Pozwanego wobec małoletniego dziecka są:

  • nadmierne karanie dziecka, a w szczególności nadmierne kary cielesne;

  • zmuszanie dziecka do nadmiernej pracy w domu;

  • wpajaniu dziecku przez rodzica zasad aspołecznych lub niemoralnych;

Przykład:

  • Wnoszę o pozbawienie władzy rodzicielskiej Pozwanego Jana Kowalskiego nad małoletnim Marcinem Kowalskim, ur. 12 grudnia 2013 roku z uwagi na rażące nadużywanie władzy rodzicielskiej przez Pozwanego Jana Kowalskiego polegające na wieloletnim stosowaniu przemocy fizycznej i psychicznej przez Pozwanego Jana Kowalskiego wobec małoletniego Marcina Kowalskiego

c) Wniosek o ustalenie miejsca pobytu małoletniego dziecka

W przypadku składania wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej składasz również wniosek o ustalenie miejsca pobytu małoletnich dzieci – z przyczyn oczywistych w Twoim każdorazowym miejscu zamieszkania. Ma to szczególne znaczenie w tym, że miejsce pobytu małoletniego dziecka może być zabezpieczone postanowieniem Sądu, jeszcze przed pierwszym terminem rozprawy.

Przykład:

  • wnoszę o ustalenie, iż miejscem pobytu małoletniego Dariusza Kowalskiego, ur. 10 października 2006 roku będzie każdorazowe miejsce zamieszkania jego ojca, Jana Kowalskiego

W przypadku złożenia wniosku o udzielenie zabezpieczenia miejsca pobytu małoletniego, Sąd może wydać postanowienie zabezpieczające miejsce pobytu małoletniego dziecka w każdorazowym Twoim miejscu zamieszkania jeszcze przed pierwszą rozprawą.

Przykład:

  • na zasadzie art. 730 k.p.c. w zw. z art. 755 § 1 pkt. 4 k.p.c. wnoszę o udzielenie zabezpieczenia roszczenia niemajątkowego poprzez ustalenie, iż na czas trwania postępowania miejscem pobytu małoletniego Dariusza Kowalskiego, ur. 10 października 2004 roku będzie każdorazowe miejsce zamieszkania jego matki, Janiny Kowalskiej i na podstawie art. 756 (1) k.p.c. wnoszę o wydanie postanowienia zabezpieczającego miejsce pobytu małoletniego Dariusza Kowalskiego jeszcze przed pierwszym terminem z uwagi na okoliczności niecierpiące zwłoki – stosowanie przemocy przez Pozwanego Jana Kowalskiego wobec małoletniego Dariusza Kowalskiego.

d) Wniosek o ograniczenie utrzymywania kontaktów z małoletnim dzieckiem

Władza rodzicielska jest odrębną instytucją od kontaktów – rodzic nawet pozbawiony władzy rodzicielskiej może kontaktować się z małoletnim. Jeżeli wnosisz o pozbawienie władzy rodzicielskiej Pozwanego, możesz również złożyć stosowny wniosek o ograniczenie utrzymywania kontaktów Pozwanego z małoletnim.

Ograniczenie takie może polegać na:

1. zakazie spotykania się Pozwanego z małoletnim dzieckiem;

2 zakazie zabierania małoletniego dziecka przez Pozwanego poza miejsce jego stałego pobytu;

3. zezwoleniu na spotykanie się Pozwanego z małoletnim dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców albo opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd;

4. ograniczeniu kontaktów Pozwanego z małoletnim dzieckiem do określonych sposobów porozumiewania się na odległość;

5. zakazie porozumiewania się na odległość Pozwanego z małoletnim dzieckiem.

Sąd może również zakazać utrzymywania kontaktów rodzica z dzieckiem, jeżeli poważnie zagraża to dobru dziecku lub je narusza.

Wyżej wymienione rodzaje ograniczeń są jedynie przykładowe – sąd może zastosować takie sposoby ograniczenia kontaktów, jakie uzna za właściwe np: ograniczenie widywania się rodzica z dzieckiem jedynie raz w tygodniu. Orzeczenie przez Sąd zakazu spotykania się osobistego rodzica z dzieckiem będzie orzekane jedynie wyjątkowo, wtedy gdy utrzymywanie osobistych kontaktów rodzica z dzieckiem będzie zagrażać jego życiu, zdrowiu, bezpieczeństwo lub wpływać demoralizująco na dziecko.

Z kolei zakaz utrzymywania jakichkolwiek kontaktów może być orzeczony jedynie wyjątkowo np.: w razie popełnienia przestępstwa seksualnego wobec dziecka, stosowania przemocy fizycznej i psychicznej wobec dziecka.

Powyższe zakazy mogą być też kumulowane. Tytułem przykładu, Sąd zakazując spotykania się z dzieckiem, może jednocześnie zakazać porozumiewania się z nim na odległość. Ingerencja sądu może być też stopniowana. Jeżeli sąd np. zakaże porozumiewania się z dzieckiem, dopuszczając możliwość kontaktowania się na odległość, a następnie okaże się, że nawet takie kontakty narażają dobro dziecka, to sąd powinien ich zakazać.

Przykład:

  • wnoszę o ograniczenie kontaktów Pozwanego Jarosława Kowalskiego z małoletnim Damianem Kowalskim w ten sposób, że Pozwany Jarosław Kowalski będzie mógł kontaktować się z małoletnim Damianem Kowalskim wyłącznie drogą telefoniczną w każdy pierwszy piątek miesiąca od godziny 17:00 do 17:30

  • wnoszę o ograniczenie kontaktów Pozwanego Jarosława Kowalskiego z małoletnim Damianem Kowalskim, w ten sposób że kontakty Pozwanego Jarosława Kowalskiego z małoletnim Damianem Kowalskim odbywać się będą w każdą pierwszą środę miesiąca, od 16:00 do 19:00 pod obecnością kuratora


e) Wniosek o zasądzenie alimentów na rzecz małoletniego dziecka

Składając pozew o rozwód możesz domagać się zasądzenia na rzecz małoletniego dziecka alimentów. Zgodnie z art. 135 § 1 krio „Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego”. Ponadto zgodnie § 2 powyższego przepisu „wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego”.

Jak wynika z powyższego przepisu wysokość alimentów na rzecz dziecka jest uzależniona od trzech czynników:

  • usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, czyli dziecka;

  • możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, czyli ojca lub matki;

  • osobistych starań zobowiązanego czyli rodzica o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego;

W petitum wskazujesz jakiej kwoty alimentów na rzecz małoletniego się domagasz. W przypadku posiadania kilku dzieci, musisz wskazać jakiej kwoty alimentów domagasz się na rzecz każdego z dzieci.

Przykład:

  • wnoszę o zasądzenie od Pozwanego Jana Kowalskiego na rzecz małoletniego Marcina Kowalskiego alimentów w kwocie 2.000,00 zł miesięcznie (słownie: dwa tysiące złotych), płatnych do 10-ego dnia każdego miesiąca z góry do rąk własnych przedstawicielki ustawowej małoletnich Anny Kowalskiej wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat;

  • wnoszę o zasądzenie od Pozwanego Jana Kowalskiego na rzecz małoletniego Marcina Kowalskiego alimentów w kwocie 2.000,00 zł miesięcznie (słownie dwa tysiące złotych) oraz na rzecz małoletniej Zuzanny Kowalskiego w kwocie 1.200,00 zł miesięcznie (słownie tysiąc dwieście złotych miesięcznie), płatnych do 10-ego dnia każdego miesiąca z góry do rąk własnych przedstawicielki ustawowej małoletnich Anny Kowalskiej wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat;

Korzystne jest również zabezpieczenie roszczenia o alimenty na rzecz małoletniego. Podstawową funkcją wniosku o zabezpieczenie roszczenia o alimenty jest uzyskanie środków finansowych już na etapie postępowania, a przed wydaniem wyroku. Ponadto do uzyskania zabezpieczenia roszczenia o alimenty nie jest konieczne udowodnienie interesu prawnego, a jedynie jego uprawdopodobnienie. Wniosek o zabezpieczenie będzie rozpoznany bardzo szybko, jeszcze przed wyznaczeniem rozprawy. Sąd orzeka o wniosku o zabezpieczenie roszczenia o alimenty postanowieniem, któremu nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie takie jest tytułem egzekucyjnym.

Przykład:

  • na podstawie art. 730 k.p.c., art. 7301 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 753 § 1 k.p.c. wnoszę o udzielenie zabezpieczenia roszczenia o alimenty poprzez zasądzenie od Pozwanego Jana Kowalskiego na rzecz małoletniego Dariusza Kowalskiego w czasie trwania postępowania kwoty 1.000,00 zł (słownie: tysiąca złotych) miesięcznie płatnej do dnia 10-ego każdego miesiąca z góry do rąk własnych przedstawiciela ustawowego małoletniego Dariusza Kowalskiego Janiny Kowalskiej wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności z którejkolwiek z rat.

f) Wniosek o zasądzenie alimentów na Twoją rzecz wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia

Obok głównego żądania tj. rozwiązania małżeństwa stron, możesz także wnioskować o inne czynności, które może dokonać Sąd. Jeżeli Sąd uzna, że za rozpad związku małżeńskiego wyłącznie winny jest Pozwany, możesz domagać się zasądzenia na swoją rzecz alimentów – środków utrzymania. Zgodnie z art. 60 par. 2 k.r.i.o. Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku.

Aby dokonać oceny, czy warunek pogorszenia sytuacji materialnej małżonka niewinnego został spełniony, należy porównać sytuację materialnej małżonka niewinnego z tym położeniem, jakie istniałoby, gdyby rozwód nie został w ogóle orzeczony i gdyby małżonkowie kontynuowali pożycie. Pogorszenie sytuacji materialnej byłego małżonka może polegać zarówno na zmniejszeniu środków stojących do dyspozycji małżonka niewinnego, jak również na zwiększeniu się jego usprawiedliwionych potrzeb.

Wynika z tego, że możesz żądać zasądzenia alimentów w takiej wysokości, która pozwoli Tobie zachować taką samą stopę życiową na jakiej żyłaś/żyłeś przed rozwodem.

Obowiązek ten wygasa w razie zawarcia przez małżonka uprawnionego nowego małżeństwa.

Przykład:

  • wnoszę o zasądzenie od Pozwanego Jana K. na rzecz Powoda Katarzyny K. alimentów w wysokości 1000 zł (słownie 1000 zł) płatnych do dnia 10-ego każdego miesiąca z góry do rąk własnych Powoda wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia płatności którejkolwiek z rat.

Korzystne dla Ciebie jest także zabezpieczenie roszczenia o alimenty na czas trwania procesu. Podstawową funkcją wniosku o zabezpieczenie roszczenia o alimenty jest uzyskanie środków finansowych już na etapie postępowania, a przed wydaniem wyroku. Ponadto do uzyskania zabezpieczenia roszczenia o alimenty nie jest konieczne udowodnienie interesu prawnego, a jedynie jego uprawdopodobnienie. Wniosek o zabezpieczenie będzie rozpoznany bardzo szybko, jeszcze przed wyznaczeniem rozprawy. Sąd orzeka o wniosku o zabezpieczenie roszczenia o alimenty postanowieniem, któremu nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie takie jest tytułem egzekucyjnym. W przypadku kiedy Pozwany nie płaci alimentów, możesz udać się z postanowieniem do właściwego komornika, celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Pozwany, małżonek wyłącznie winny rozkładowi małżeństwa, będzie musiał płacić na Twoją rzecz alimenty przez cały czas trwania postępowania.

Przykłady:

  • na podstawie art. 730 k.p.c., art. 7301 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 753 § 1 k.p.c. wnoszę o udzielenie zabezpieczenia roszczenia o alimenty poprzez zasądzenie od Pozwanego Jana K. na rzecz Powoda Katarzyny K. w czasie trwania postępowania kwoty 1.000,00 zł (słownie: tysiąca złotych) miesięcznie płatnej do dnia 10-ego każdego miesiąca z góry do rąk własnych Powoda Katarzyny K. wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności z którejkolwiek z rat.

g) Wnioski dowodowe

I. Wnioski dowodowe na okoliczność wyłącznej winy Pozwanego – stosowania przemocy fizycznej i psychicznej

W przypadku doświadczania przemocy fizycznej i psychicznej ze strony Pozwanego konieczne jest udowodnienie tego w procesie. Możesz złożyć wnioski dowodowe, celem przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków bądź też dokumentów np. obdukcji lekarskiej, zaświadczenia lekarskiego. Przemoc domowa odbywa się często w tzw. „czterech ścianach”, dlatego jeżeli żadna osoba nie była bezpośrednio świadkiem stosowania wobec Ciebie przemocy domowej możesz powołać świadków, którzy przykładowo widzieli obrażenia, słyszeli rozmowę, albo którym się żaliłaś/żaliłeś.

Powołując świadków wskaż ich adresy zamieszkania. Możesz również załączyć samodzielnie wykonane fotografie obrażeń. Możesz również załączyć jako dowód fotografie wiadomości tekstowych, w których Pozwany grozi Tobie, poniża Cię, wyzywa Cię. Jeżeli uczestniczysz w terapii, grupach wsparcia dla ofiar przemocy, jednym z dowodów na stosowanie wobec Ciebie przemocy fizycznej lub psychicznej oraz na wyłączną winę Pozwanego w rozkładzie małżeństwa możesz fakt uczestnictwa w takich grupach lub terapii. Fakt uczestnictwa w grupach lub terapii możesz udowodnić przedstawiając przed Sądem odpowiednie zaświadczenie. Zawsze składając wniosek dowodowy wskazuj na jaką okoliczność go powołujesz!

Przykłady:

  • wnoszę o przesłuchanie w charakterze świadka Anny K., zam. ul. Warszawska 1 m. 1 w Łodzi na okoliczność wzajemnych relacji między stronami, stosowania przemocy wobec Powoda przez Pozwanego tj. na okoliczność wyłącznej winy Pozwanego w rozpadzie małżeństwa;

  • wnoszę o przeprowadzenie dowodu z załączonej do pozwu obdukcji lekarskiej z dnia 01 stycznia 2001 roku potwierdzającej stosowanie przemocy fizycznej przez Pozwanego wobec Powoda na okoliczność stosowania przemocy wobec Powoda przez Pozwanego, rozmiaru wyrządzonej szkody, doznanych obrażeń tj. na okoliczność wyłącznej winy Pozwanego w rozpadzie małżeństwa;

  • wnoszę o przeprowadzenie dowodu z załączonego do pozwu zaświadczenia z Ośrodka Interwencji Kryzysowej z dnia 07 października 2008 roku na okoliczność uczęszczania przez Powoda do grupy wsparcia dla ofiar przemocy, stosowania przemocy wobec Powoda przez Pozwanego tj. na okoliczność wyłącznej winy Pozwanego w rozpadzie małżeństwa;

Jeżeli wzywałaś/wzwywałeś Policję, kiedy Pozwany stosował wobec ciebie przemoc, możesz złożyć wniosek o zwrócenie się przez Sąd do Komendy Policji o nadesłanie spisu interwencji w twoim domu we wskazanych okresach. Jeżeli masz założoną tzw. Niebieską Kartę, również możesz złożyć wniosek o zwrócenie się przez Sąd o nadesłanie odpowiedniej dokumentacji.

Przykład:

  • wnoszę o zwrócenie się do Komendy Policji I (ul. Warszawska 1, Łódź) o nadesłanie informacji o częstotliwości interwencji Policji w miejscu zamieszkania stron przy ul. Warszawskiej 2, Łódź w okresie od 1995 do 2005 roku (wraz z datami oraz przyczynami interwencji) na okoliczność stosowania przemocy przez Pozwanego wobec Powoda tj. na okoliczność wyłącznej winy Pozwanego w rozpadzie małżeństwa;

  • wnoszę o zwrócenie się do Komendy Policji I (ul. Warszawska 1, Łódź) po odpis „Niebieskiej Karty” założonej stronom w dniu 01 września 1997 roku na okoliczność stosowania przemocy przez Pozwanego wobec Powoda tj. na okoliczność wyłącznej winy Pozwanego w rozpadzie małżeństwa;

Jeżeli Pozwany stosuje wobec Ciebie przemoc psychiczną lub fizyczną, możesz również dołączyć do Pozwu nagrania lub filmy, na których Pozwany grozi ci, wyzywa, szantażuje, bije. Jeżeli załączasz do Pozwu nagrania, celowe jest załączenie do Pozwu stenogramu z nagrania.

Przykład:

  • wnoszę o dopuszczenie dowodu z załączonego do pozwu nagrania z dnia 13 maja 2001 roku na okoliczność stosowania wobec Powoda przemocy fizycznej przez Pozwanego tj. na okoliczność wyłącznej winy Pozwanego w rozkładzie małżeństwa

Jeżeli równolegle toczy się pomiędzy Tobą lub twoim współmałżonkiem sprawa o znęcanie się lub została już zakończona wydaniem wyroku skazującego lub warunkowo umarzającego postępowanie, możesz również złożyć odpowiedni wniosek.

Przykład:

  • wnoszę o zwrócenie się przez Sąd Okręgowy w Warszawie do Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa o wypożyczenie akt o sygnaturze XXX K 2090/00 dot. znęcanie się Pozwanego Jana K. nad Powodem Katarzyną K, sporządzenie ich kopii i dołączenia ich do niniejszej sprawy

II Wnioski dowodowe na okoliczność pozbawienia władzy rodzicielskiej

Składając wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej musisz również złożyć odpowiednie wnioski dowodowe na okoliczność pozbawienia władzy rodzicielskiej. Pamiętaj, że Sąd orzeka o pozbawieniu władzy rodzicielskiej zasadniczo w ostateczności. W przypadku kiedy np: Pozwany stosował przemoc fizyczną i psychiczną jedynie wobec Ciebie, Sąd może stwierdzić, że nie jest to wystarczającą okolicznością do pozbawienia władzy rodzicielskiej. Sąd znacznie częściej orzeka o ograniczeniu władzy rodzicielskiej i ustala kontakty małoletniego z Pozwanym w obecności kuratora.

Jeżeli wnosisz o pozbawienie władzy rodzicielskiej w związku z popełnieniem przestępstwa przez Pozwanego wobec małoletniego, załącz do Pozwu o rozwód wyrok skazujący.

Przykład:

  • wnoszę o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Okręgowe w Krakowie z dnia 11 lipca 2015 roku, sprawa o sygn. XI K 12/13 na okoliczność dopuszczenia się przestępstwa zgwałcenia wobec małoletniego Jana Kowalskiego przez Pozwanego Wojciecha Kowalskiego tj. na okoliczność uzasadniającą wniosek Powoda o pozbawienie władzy rodzicielskiej Pozwanego wobec małoletniego Jana Kowalskiego;

Możesz powoływać również świadków np:. jeżeli widzieli stosowanie przemocy fizycznej i psychicznej przez Pozwanego wobec małoletniego. Jeżeli małoletni został pobity przez Pozwanego i dokonałeś/dokonałaś obdukcji również możesz dołączyć ją do pozwu o rozwód na okoliczność uzasadniającą Twój wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej Pozwanego wobec małoletniego. Powołaj jak najwięcej świadków i dokumentów.

Przykłady:

  • wnoszę o zwrócenie się przez Sąd Okręgowy w Warszawie do Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa o wypożyczenie akt o sygnaturze XXX K 2090/00 dot. znęcania się przez Pozwanego Mikołaja Nowak nad małoletnim Januszem Nowak, sporządzenie ich kopii i dołączenia ich do niniejszej sprawy;

  • wnoszę o przesłuchanie w charakterze świadka Janiny Drzewieckiej, zam. ul. Okopowa 1 m. 1 w Kielcach na okoliczność stosowania przemocy fizycznej i psychicznej przez Pozwanego Mikołaja Nowak wobec małoletniego Janusza Nowak, wyzywania Janusza Nowak przez Pozwanego, zmuszania do wielogodzinnej fizycznej pracy w spółce Pozwanego, silnej niechęci małoletniego Janusza Nowak wobec kontaktów z Pozwanym tj. na okoliczność uzasadniającą pozbawienie władzy rodzicielskiego Pozwanego Mikołaja Nowak wobec małoletniego Janusza Nowak

III. Wnioski dowodowe na okoliczność wysokości alimentów na rzecz małoletniego dziecka

Jeżeli wniosłeś/wniosłaś o zasądzenie na rzecz małoletniego alimentów, musisz złożyć również odpowiednie wnioski dowodowe, celem udowodnienia:

  • usprawiedliwionych potrzeb małoletniego

  • dochodu Pozwanego

  • majątku Pozwanego;

  • Twoich dochodów;

  • Twojego majątku;

  • Twoich osobistych starań o utrzymanie i wychowanie małoletniego;

  • stopy życia małoletniego przed rozkładem związku małżeńskiego;

Przykłady:

  • wnoszę o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z faktury nr. 123/12 na okoliczność usprawiedliwionych potrzeb małoletniego Dariusza Nowak tj. na okoliczność zawnioskowanych przez Powoda alimentów od Pozwanego na rzecz małoletniego Dariusza Nowak

  • wnoszę o przesłuchanie w charakterze świadka Mariusza Nowaka, zam. ul. Wesoła 1 m. 13 w Koninie na okoliczność osobistych starań Powoda Zofii Nowak o utrzymanie i wychowanie małoletniego tj. na okoliczność uzasadniającą pokrywanie przez Pozwanego całości usprawiedliwionych potrzeb małoletniego Janusza Nowak

IV. Wnioski dowodowe na okoliczność wysokości alimentów zawnioskowanych przez Ciebie

Jeżeli wniosłeś/wniosłaś o zasądzenie na Twoją rzecz alimentów, musisz złożyć również odpowiednie wnioski dowodowe, celem udowodnienia:

  • dochodów Pozwanego;

  • majątku Pozwanego;

  • Twoich dochodów;

  • Twojego majątku;

  • stopy życia przed rozkładem związku małżeńskiego;

  • Twojej obecnej stopy życia.

W przypadku, kiedy wnosisz o zasądzenie alimentów od Pozwanego, będącego wyłącznie winnym rozkładu związku małżeńskiego możesz żądać alimentów nie tylko wtedy, kiedy w przypadku orzeczenia rozwodu znajdziesz się w niedostatku, ale także wtedy kiedy pociągnie to za sobą pogorszenie twojej sytuacji finansowej. Przy ocenie pogorszenia sytuacji finansowej należy porównać sytuację finansową, w jakiej znalazłeś się wskutek orzeczenia rozwodu, z sytuacją w jakiej znajdowałbyś się, gdyby rozwodu nie orzeczono i gdyby pożycie małżeńskie układało się w sposób prawidłowy.

Musisz złożyć więc wnioski dowodowe uzasadniające wysoką stopę życia stron przed rozkładem związku małżeńskiego np.: faktury, paragony, potwierdzenia przelewów za wakacje, kosmetyki, ubrania, meble, rozrywki. Możesz także powołać świadków na okoliczność wysokiej stopy życia stron przed rozkładem pożycia małżeńskiego.

Jeżeli Twoje dochody i majątek są znacznie niższe od dochodów Pozwanego i Twoja sytuacja finansowa pogorszy się, możesz załączyć także dokumenty potwierdzające znacznie niższe dochody np.: umowę o pracę.

Jeżeli dochody i majątek Pozwanego są znacznie wyższe od Twoich dochodów złóż odpowiednie wnioski dowodowe np.: umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło, księgi wieczyste posiadanych nieruchomości, umowy najmu.

Możesz również złożyć wniosek o zobowiązanie przez Sąd Pozwanego do dostarczenia potrzebnej dokumentacji np.: umowy o pracę, zeznania podatkowego, wskazania posiadanych kont w Bankach.

Przykłady:

  • wnoszę o przeprowadzenie dowodu z załączonej do pozwu umowy o pracę Powoda Katarzyny K. na okoliczność znacząco niższych dochodów Powoda Katarzyny K. tj. na okoliczność wysokości alimentów zawnioskowanych przez Powoda Katarzynę K.

  • wnoszę o przeprowadzenie dowodu z załączonej do pozwu umowy z biurem podróży Itaka z dnia 10 lipca 1994 roku na okoliczność wysokiej stopy życia stron przed rozkładem związku małżeńskiego tj. na okoliczność wysokości alimentów zawnioskowanych przez Powoda Katarzynę K.

  • wnoszę o zobowiązanie Pozwanego do przedłożenia do akt sprawy zaświadczenia o otrzymywanych dochodach oraz zeznania podatkowego za rok 2011 i 2012;

  • wnoszę o zobowiązanie Pozwanego do przedstawienia zaświadczenia z pracy o wysokości zarobków za ostatnie 12 miesięcy, z uwzględnieniem otrzymywanych premii, nagród, dodatków, zwrotów ponoszonych kosztów oraz otrzymywanych ulg;

  • wnoszę o zobowiązanie Pozwanego do wskazania numerów wszystkich posiadanych w okresie od 1997 r. do chwili obecnej rachunków bankowych ze wskazaniem nazw banków a następnie o zwrócenie się do tych banków w oparciu o art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy prawo bankowe w zw. z art. 248 kpc o przedstawienie historii tychże rachunków bankowych za okres od 1 stycznia 2010 r. do dnia uzyskania i dopuszczenie dowodu z tychże rachunków na okoliczność ustalenia sytuacji majątkowej pozwanego, ewentualnie zobowiązanie pozwanego do przedstawienia salda z posiadanych rachunków za okres wskazany powyżej;

c) Wniosek o orzeczenie przez Sąd o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania oraz wniosek o eksmisję

W pozwie o rozwód możesz również złożyć wniosek o orzeczenie przez Sąd sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania. Podstawą prawną do złożenia wniosku o orzeczenie przez Sąd o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania jest art. 58 par. 2 k.r.i.o., który stanowi Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. Rozstrzygnięcie o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania obejmuje każde mieszkanie zajmowane przez małżonków tzn. mieszkanie znajdujące się faktycznie w ich dyspozycji niezależnie od posiadanego tytułu prawnego. Jeżeli przydzielenie każdemu z małżonków do odrębnego korzystania poszczególnych części wspólnego mieszkania nie może objąć wszystkich pomieszczeń (takich jak kuchnia, łazienka, przedpokój), to pomieszczenia takie pozostają we wspólnym użyciu obojga małżonków. Składając w pozwie o rozwód wniosek o orzeczenie przez Sąd o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, warto abyś dołączył do pozwu plan mieszkania.

Możliwe jest także orzeczenie przez Sąd w wyroku rozwodowym określonych zakazów i nakazów korzystania ze wspólnego mieszkania np.: orzeczenie zakazu wprowadzania do wspólnego mieszkania osób trzecich.

Podziałem mogą zostać objęte także przedmioty urządzenia domowego, takie jak meble czy elektronika.

Podział ten może być nierówny. Okolicznością uzasadniającą przyznanie większej części jednemu z małżonków może być przykładowo wykonywanie przez niego władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi.

Przykład:

  • wnoszę o orzeczenie o sposobie korzystania przez strony ze wspólnego mieszkania w ten sposób, że Powódka będzie miała wyłączne prawo do korzystania z I piętra domu, Pozwany zaś będzie miał wyłączne prawo do korzystania z II piętra domu, w tym również orzeczenie o powyższym w trybie zabezpieczenia na zasadzie art.730 kpc w zw. 755§1 k.p.c.

W pozwie o rozwód możesz również złożyć wniosek o eksmisję swojego małżonka, jeżeli stosuje on wobec ciebie przemoc psychiczną lub fizyczną. Podstawą prawną do złożenia wniosku o eksmisję małżonka jest przepis art. 58 par. 2 k.r.i.o., który stanowi W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka.. Pamiętaj, że nie możesz złożyć wniosku o eksmisję swojego małżonka, nawet jeżeli stosuje on wobec ciebie przemoc psychiczną lub fizyczną, jeżeli zajmujecie mieszkanie wchodzące w skład jego majątku osobistego np.: mieszkanie które otrzymał w drodze umowy darowizny. Wniosku o eksmisję nie możesz także złożyć gdy mieszkanie zostało przydzielone małżonkowi wyłącznie z związku z pełnioną przez niego funkcją. Małżonek, który otrzymał mieszkanie z tytułu sprawowanej funkcji może jednak żądać eksmisji małżonka.

Sąd rozwodowy, nakazując eksmisję małżonka, orzeka o uprawnieniu do otrzymania przez niego lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia.

Przykład:

  • na zasadzie art 58 par. 2 k.r.i.o. wnoszę o orzeczenie wobec Pozwanego Jana K. eksmisji ze wspólnie zajmowanego mieszkania przy ul. Warszawskiej 1 m. 1 w Łodzi, z uwagi na jego rażąco naganne zachowanie całkowicie uniemożliwiające mieszkanie razem małżonków

d) Pozostałe wnioski

Możesz także wnieść o przeprowadzenie rozprawy pod swoją nieobecność, złożyć wniosek o przesłuchanie stron na okoliczności objęte żądaniem Pozwu oraz wnieść o zasądzenie na rzecz Powoda od Pozwanego kosztów postępowania.

Przykłady:

  • wnoszę o przesłuchanie stron na okoliczności objęte żądaniem Pozwu, szczegółowo opisane w uzasadnieniu;

  • wnoszę o przeprowadzenie rozprawy, także pod nieobecność Powoda;

  • wnoszę o zasądzenie na rzecz Powoda od Pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

2. Uzasadnienie

Uzasadnienie żądania powinno zawierać okoliczności faktyczne sprawy z przytoczeniem dowodów. Uzasadnienie będzie czytelniejsze dla Sądu, jeżeli przedstawisz je w punktach, uzasadniając kolejne wnioski, które zostały zawarte w petitium.

Przykład:

  • uzasadnienie wniosku o rozwiązanie małżeństwa z wyłącznej winy Pozwanego;

  • uzasadnienie wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej Pozwanego

  • uzasadnienie wniosku o ustalenie miejsca pobytu w każdorazowymi miejscu zamieszkania Powoda

  • uzasadnienie wniosku o alimenty na rzecz małoletniego dziecka

  • uzasadnienie wniosku o zabezpieczenie alimentów na rzecz małoletniego dziecka

  • uzasadnienie wniosku o alimenty na Twoją rzecz

  • uzasadnienie wniosku o zabezpieczenie alimentów na Twoją rzecz

  • uzasadnienie wniosku o orzeczenie przez Sąd o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania

  • uzasadnienie wniosku o eksmisję.

Pisanie uzasadnienia rozpocznij od wskazania gdzie zostało zawarte małżeństwo i w którym roku. Następnie wskaż jak układało się początkowe pożycie stron. Wskaż moment, w którym pożycie małżeńskie zaczęło ulegać rozkładowi i wskaż przyczyny. Napisz w uzasadnieniu, że nie posiadacie dzieci.

Kolejnym krokiem jest omówienie okoliczności, przemawiających za wyłączną winą Pozwanego w rozkładzie małżeństwa np.: stosowanie przemocy fizycznej, stosowanie przemocy psychicznej. Ważne jest, aby wykazać związek przyczynowy pomiędzy zachowaniem Pozwanego a rozkładem związku małżeńskiego.

Opisuj dokładnie przebieg wydarzeń, operuj datami. Powołuj się na dokumenty, świadków. Opisz dokładnie na czym polegała przemoc domowa, zastanów się też kto był świadkiem doznawania przez Ciebie przemocy domowej. Możesz również cytować niektóre dokumenty np.: obdukcję lekarską. Opisz interwencje policji.

Kolejnym punktem uzasadnienia jest uzasadnienie pozbawienia władzy rodzicielskiej Pozwanego. Wskaż z jakiego powodu żądasz pozbawienia władzy rodzicielskiej Pozwanego – z powodu trwałej przeszkody w wykonywaniu władzy rodzicielskiej, nadużywania władzy rodzicielskiej czy też przez rażące zaniedbywanie obowiązków względem dziecka. Przedstaw okoliczności uzasadniające wniosek o pozbawienie władzy rodzicielskiej Pozwanego np: stosowanie przemocy psychicznej i fizycznej przez Pozwanego wobec małoletniego dziecka, dopuszczenie się czynu przestępczego przez Pozwanego wobec małoletniego. Jeżeli małoletni nie chce spotykać się z Pozwanym, boi się go – również opisz tę okoliczność. Jeżeli jesteś w posiadaniu opinii psychologicznej małoletniego – dołącz ją do Pozwu.

Kolejnym punktem uzasadnienia jest uzasadnienie wniosku o ustalenia miejsca pobytu małoletniego w Twoim każdorazowym miejscu zamieszkania oraz zabezpieczenia wniosku.

Następnym etapem uzasadnienia jest ograniczenia kontaktów Pozwanego z małoletnim. Opisz w jaki sposób kontakty Pozwanego z małoletnim naruszają jego dobro – będą to podobne okoliczności, jak te które uzasadniają pozbawienie Pozwanego władzy rodzicielskiej.

Kolejnym krokiem uzasadnienia to wysokość alimentów i wniosek o zabezpieczenie, o ile taki zostały złożony. Wskaż, jakie są koszty usprawiedliwionych potrzeb małoletniego. Wskaż w jakiej części Pozwany będzie spełniał koszty usprawiedliwionych potrzeb małoletniego.

Jeżeli macie podobne dochody i majątek, część w jakiej Pozwany będzie spełniał koszty usprawiedliwionych potrzeb małoletniego będzie większa, z uwagi na Twoje osobiste starania o wychowanie małoletniego.

Jeżeli masz znacznie mniejsze dochody i majątek możesz obciążyć Pozwanego całością kosztów usprawiedliwionych potrzeb małoletniego, z uwagi na Twoje osobiste starania o wychowanie małoletniego i Twoje znacznie mniejsze dochody i majątek od dochodów i majątku Pozwanego.

Przedstaw rachunki, paragony, faktury. Wskaż swoje uzasadnione potrzeby – koszt wyżywienia, czynszu (także wynajmu), edukacji, leczenia mediów, rozrywek, ubrań, chemii, kosmetyków, wakacji i innych. Przedstaw dowody na koszt usprawiedliwionych potrzeb małoletniego.

Kolejnym punktem uzasadnienia jest uzasadnienie wysokości alimentów na Twoją rzecz i wniosku o zabezpieczenie, o ile taki zostały złożony. Opisz sytuację majątkową stron przez rozkładem pożycia małżeńskiego, stopę życia stron. Przedstaw rachunki, paragony, faktury. Porównaj swój dochód i majątek z dochodami i majątkiem Pozwanego. Wskaż swoje uzasadnione potrzeby – koszt wyżywienia, czynszu (także wynajmu), mediów, rozrywek, ubrań, chemii, kosmetyków, wakacji. Przedstaw dowody na koszt swoich uzasadnionych potrzeb. Opisz jak Twoja sytuacja majątkowa zmieniła się po rozkładzie pożycia małżeńskiego.

Kolejnym punktem uzasadnienia jest uzasadnienie wniosku o orzeczenie przez Sąd o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania oraz uzasadnienie wniosku o eksmisję.

W przypadku kiedy składasz wniosek o eksmisję Pozwanego wskaż na czym polega rażące zachowanie Pozwanego uniemożliwiające wspólne zamieszkiwanie stron np.: przemoc domowa, alkoholizm, znęcanie się i inne.

W przypadku kiedy składasz wniosek o orzeczenie przez Sąd o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania powołaj się na załączony plan mieszkania, przedstaw swoją propozycje sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania.

3. Podpis.

Pozew musi być własnoręcznie podpisany. Podpis składasz po uzasadnieniu, a przed załącznikami.

4. Załączniki

Na końcu pozwu o rozwód dokonujesz spisu załączników – dokumentów na które się powołujesz. Obowiązkowo musisz dołączyć odpis skrócony aktu małżeństwa oraz dowód uiszczenia opłaty sądowej od pozwu. Pamiętaj, aby dołączyć odpis dla strony przeciwnej wraz z kserokopiami załączników.

Autor: Adw. Mariusz Stelmaszczyk i apl. adw. Ada Biniewicz-Nowak

Pozew o rozwód z wyłącznej winy małżonka z powodu przemocy domowej można pobrać klikając na poniższy link:

Pozew o rozwód z wyłącznej winy małżonka z powodu przemocy domowej

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Instytucje, w których ofiara przemocy może uzyskać pomoc. Organizacje pozarządowe, telefony informacyjno-interwencyjne oraz zaufania, specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Celem niniejszego artykułu jest opisanie kolejnych instytucji, w których ofiara przemocy może uzyskać pomocy:

  • Organizacji pozarządowych

  • Telefonów informacyjno-interwencyjnych oraz zaufania

  • Specjalistycznych ośrodków wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie

Organizacje pozarządowe

Listę organizacji oraz instytucji pozarządowych z terenu całej Polski możesz znaleźć w wyszukiwarce, znajdującej się na stronie: http://www.porozumienie.niebieskalinia.pl/.

Pomoc, jaką ofiara przemocy w rodzinie może uzyskać będzie polegać przede wszystkim na pomocy psychologicznej, materialnej i prawnej.

Ogólnopolskie Porozumienie Osób, Organizacji i Instytucji Pomagających Ofiarom Przemocy „Niebieska Linia” skupia osoby i instytucje, które popierają program przeciwdziałania pomocy w rodzinie. Liczba instytucji należących do Porozumienia „Niebieska Linia” wynosi 1198 na terenie całej Polski.

W organizacjach pozarządowych świadczących pomoc dla ofiar przemocy możesz uzyskać informacje na temat pomocy dla ofiar przemocy. W zależności od rodzaju organizacji świadczy ona pomoc w różnych formach, np.: poprzez telefony zaufania, ośrodki pomocy, schroniska czy hostele. Działanie takich organizacji jest dla ofiary przemocy w rodzinie bezpłatne.

Telefony informacyjno-interwencyjne oraz zaufania

Jeżeli jesteś ofiarą przemocy w rodzinie, warto zadzwonić pod numer telefonu, gdzie udzielają wsparcia psychologicznego oraz porady prawnej. Jest to jeden z najprostszych sposobów uzyskania pomocy przez ofiarę przemocy w rodzinie.

Poniżej zamieszczono przykładowe telefony zaufania.

  • Telefon interwencyjny uruchomiony przez Fundację Centrum Praw Kobiet, nr tel. 600 070717

  • Policyjny Telefon Zaufania ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, nr tel. 800 120 226

  • Ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy rodzinie „Niebieska Linia” nr tel. 801 120 002

  • Telefoniczna bezpłatna porada prawna nr tel. 22 666 28 50

  • Kryzysowy Telefon Zaufania nr tel. 116123

Specjalistyczne ośrodki wparcia dla ofiar przemocy w rodzinie

Ofiara przemocy w rodzinie może uzyskać także wsparcia w specjalistycznych ośrodkach wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Jeżeli jesteś ofiarą przemocy w rodzinie i nie masz dokąd się udać, możesz zamieszkać w okresie do 3 miesięcy w wyżej wymienionym ośrodku. Warto zapamiętać, że do takiego ośrodka nie potrzebujesz skierowania. Działają one na podobnej zasadzie jak Domy Samotnej Matki, z tą różnicą, że dostępne one są dla wszystkich osób doświadczających przemocy w rodzinie, nie tylko dla opiekunów małoletnich dzieci.

Zakres zadań pomocowych udzielanych ofierze przemocy jest określony w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie standardu podstawowych usług świadczonych przez specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie, kwalifikacji osób zatrudnionych w tych ośrodkach, szczegółowych kierunków prowadzenia oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych wobec osób stosujących przemoc w rodzinie oraz kwalifikacji osób prowadzących oddziaływania korekcyjno-edukacyjne.

Zgodnie z rozporządzeniem, specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie mają obowiązek zapewnić pomoc:

1) w zakresie interwencyjnym:

a) zapewnienie schronienia ofierze przemocy w rodzinie oraz dzieciom pozostającym pod jej opieką, bez skierowania i bez względu na dochód, przez okres do trzech miesięcy z możliwością przedłużenia w przypadkach uzasadnionych sytuacją ofiary przemocy w rodzinie;

b) ochronę ofiary przemocy w rodzinie przed osobą stosującą przemoc w rodzinie;

c) udzielanie natychmiastowej pomocy psychologicznej i prawnej oraz zorganizowanie niezwłocznie dostępu do pomocy medycznej w przypadku, gdy wymaga tego stan zdrowia ofiary przemocy w rodzinie;

d) rozpoznanie sytuacji ofiary przemocy w rodzinie i ocena ryzyka w zakresie zagrożenia bezpieczeństwa ofiary lub jej dzieci pozostających pod jej opieką, a także udzielenie innej pomocy.

2) w zakresie terapeutyczno-wspomagającym:

a) diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie,

b) opracowanie indywidualnego planu pomocy ofierze przemocy w rodzinie uwzględniającego: potrzeby, cele, metody i czas pomocy,

c) udzielanie poradnictwa: — medycznego, — psychologicznego, — prawnego, — socjalnego,

d) prowadzenie grup wsparcia lub grup terapeutycznych dla ofiar przemocy w rodzinie,

e) prowadzenie terapii indywidualnej ukierunkowanej na wsparcie ofiary przemocy w rodzinie oraz nabycie umiejętności ochrony przed osobą stosującą przemoc w rodzinie,

f) zapewnienie dostępu do pomocy medycznej,

g) ocenę sytuacji dzieci na podstawie przeprowadzonego w tej rodzinie rodzinnego wywiadu środowiskowego i udzielanie im wsparcia lub pomocy psychologicznej oraz specjalistycznej pomocy socjoterapeutycznej i terapeutycznej,

h) udzielanie konsultacji wychowawczych;

3) w zakresie potrzeb bytowych zapewnienie:

a) całodobowego okresowego pobytu dla nie więcej niż trzydziestu osób, z zastrzeżeniem, że liczba ta może ulec zwiększeniu, zależnie od możliwości lokalowych specjalistycznego ośrodka wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie oraz po uzyskaniu zgody organu prowadzącego,

b) pomieszczeń do spania przeznaczonych maksymalnie dla pięciu osób, z uwzględnieniem sytuacji rodzinnej ofiary przemocy w rodzinie,

c) wspólnego pomieszczenia do pobytu dziennego z miejscem zabaw dla dzieci i miejsca do nauki,

d) ogólnodostępnych łazienek, wyposażonych w sposób umożliwiający korzystanie zarówno przez osoby dorosłe, jak i dzieci, odpowiednio jedna łazienka na pięć osób,

e) miejsca do prania i suszenia,

f) ogólnodostępnej kuchni,

g) wyżywienia, odzieży i obuwia,

h) środków higieny osobistej i środków czystości.

Adresy specjalistycznych ośrodków wsparcia dla ofiar przemocy na terenie całej Polski znajdziemy pod adresem:

http://www.mpips.gov.pl/userfiles/File/Przemoc%20w%20rodzinie/przemoc_osrodki_090209.pdf

Specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie zapewniają ofierze przemocy schronienie, w sytuacji w której nie ma dokąd się udać, a działania sprawcy przemocy zagrażają jej życiu i zdrowiu. W ośrodkach takich będziesz chroniony przed sprawcą przemocy, zapewnią ci pomoc psychologiczną, prawną, medyczną. Jest to chwilowe rozwiązanie, do czasu np. orzeczenia eksmisji osoby stosującej przemoc ze wspólnie zajmowanego mieszkania.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ada Biniewicz-Nowak

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Instytucje, w których ofiara przemocy może uzyskać pomoc. Gminna Komisja rozwiązywania problemów alkoholowych oraz Zespół Interdyscyplinarny ds. przemocy w rodzinie.

Celem niniejszego artykułu jest opisanie kolejnych instytucji, w których ofiara przemocy może uzyskać pomocy:

  • Gminnej Komisji rozwiązywania problemów alkoholowych

  • Zespołu Interdyscyplinarnego.

Gminna Komisja rozwiązywania problemów alkoholowych

Gdy sprawca przemocy w rodzinie jest uzależniony od alkoholu możesz szukać pomocy w Gminnej Komisji rozwiązywania pomocy alkoholowych. Możesz tam złożyć podanie o objęcie sprawcy przemocy działaniami Gminnej Komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, opisując sytuację w rodzinie.

Komisja wezwie sprawcę przemocy na tzw. rozmowę ostrzegawczą, poinformuje o konsekwencjach stosowania przemocy i zobowiąże do podjęcia terapii odwykowej pod rygorem skierowania sprawy do Sądu Rodzinnego.

Jeżeli osoba ta nie zdecyduje się na leczenie, bądź też powiadomisz Komisję, że pomimo podjęcia leczenia osoba będąca sprawcą przemocy nadal nadużywa alkoholu, Komisja ma uprawnienia do skierowania sprawy do Sądu Rodzinnego, który może zobowiązać osobę uzależnioną od alkoholu do leczenia odwykowego poprzez leczenie stacjonarne bądź stacjonarne oraz może powołać kuratora sądowego czuwającego nad wykonaniem zobowiązania.

Postanowienie Sądu o zobowiązaniu do leczenia odwykowego w formie pisemnej otrzymuje osoba uzależniona i placówka odwykowa, w której ma się odbyć leczenie. Jeżeli jest to pierwsze zobowiązanie do leczenia, Sąd zazwyczaj kieruje daną osobę na leczenie w warunkach ambulatoryjnych lub do przychodni. Jeżeli leczenie nie przebiega w sposób prawidłowy, placówka przesyła do sądu wniosek o zmianę trybu leczenia na stacjonarne lub na leczenie szpitalne.

Komisja może także, w razie podejrzenia popełnienia przestępstwa m.in. przestępstwa znęcania, powiadomić Prokuraturę.

Zespół interdyscyplinarny ds. przemocy w rodzinie

Zespół interdyscyplinarny jest grupą specjalistów, powołanych przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Celem zespołu interdyscyplinarnego jest efektywna współpraca instytucji i organizacji na rzecz zapobiegania i zwalczania przemocy w rodzinie.

Pomoc, jaką ofiara przemocy w rodzinie może uzyskać od Zespołu Interdyscyplinarnego polegać będzie przede wszystkim na opracowywaniu planu pomocy w rodzinie.

Zgodnie z art. 9a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005 r. w skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą kuratorzy sądowi oraz przedstawiciele:

  • jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;

  • gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;

  • Policji;

  • oświaty;

  • ochrony zdrowia;

  • organizacji pozarządowych.

Zadaniem zespołu interdyscyplinarnego jest:

    • diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie;

    • podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku;

    • inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie;

    • rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym;

    • inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie.

Zespół interdyscyplinarny ds. przemocy w rodzinie tworzy tzw. grupy robocze, zajmujące się indywidualnymi przypadkami. Zgodnie z art. 9b ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2009 roku grupy robocze zespół interdyscyplinarnych mają za zadanie:

  • opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach wystąpienia przemocy w rodzinie;

  • monitorowanie sytuacji rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz rodzin zagrożonych wystąpieniem przemocy;

  • dokumentowanie działań podejmowanych wobec rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz efektów tych działań.

Należy podkreślić, że członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych są zobowiązani do zachowania poufności wszystkich danych i informacji podanych im przez rodzinę, w której dochodzi do przemocy w rodzinie. Oznacza to, że są oni zobowiązaniu utrzymać w tajemnicy wszystkie dane i informacje, które ofiara przemocy im podała.

Zgłoszenie rodziny, w której dochodzi do przemocy domowej do Zespołu Interdyscyplinarnego następuje poprzez powiadomienie Zespołu Interdyscyplinarnego przez przedstawicieli takich instytucji, jak Policja, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Gminna Komisja rozwiązywania problemów alkoholowych, Niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, Rzecznik Praw Obywatelskich, Sąd, Kurator czy przez Organizację Pozarządową. Chcąc objąć swoją rodzinę lub siebie pomocą ze strony Zespołu Interdyscyplinarnego musisz powiadomić o takiej potrzebie przedstawiciela jakiejkolwiek z wyżej wymienionych instytucji.

Podsumowując, objęcie rodziny, w której występuje dochodzi do przemocy domowej, pomocą Zespołu Interdyscyplinarnego (a raczej jej grup roboczych) zapewni takiej rodzinie kompleksową pomoc na wielu płaszczyznach np. wsparcie psychologiczne, wsparcie prawne, wsparcie pedagogiczne.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ada Biniewicz-Nowak

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Instytucje, w których ofiara przemocy może uzyskać pomoc: Policja, Służba Zdrowia oraz Pomoc Społeczna

Celem niniejszego artykułu jest opisanie trzech instytucji w których ofiara przemocy może uzyskać pomoc: Policji, Służby Zdrowia oraz Pomocy Społecznej.

Policja

Policja jest instytucją, o której pomocy ofiara przemocy w rodzinie najczęściej myśli. Jest instytucją posiadającą największe uprawnienia:

  1. Funkcjonariusze Policji mogą podjąć interwencję, celem uchylenia zagrożenia dla życia, zdrowia osoby pokrzywdzonej i zatrzymanie sprawcy przemocy. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. I pkt. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjanci mają prawo zatrzymywania osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia. Jeżeli sprawca przemocy stwarza zagrożenie w stosunku do Ciebie lub dla innych członków rodziny ZAWSZE domagaj się jego zatrzymania.

  2. Funkcjonariusze Policji mogą zabezpieczyć dowody przemocy na potrzeby postępowania karne np.: mogą wykonać zdjęcia obrażeń ciała osoby pokrzywdzonej przemocą w rodzinie

  3. Funkcjonariusze Policji mogą przyjmować zawiadomienia o przestępstwie. Jeżeli chcesz wszcząć postępowanie karne wobec sprawcy przemocy, masz prawo złożyć u funkcjonariusza Policji zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Przestępstwo znęcania się jest przestępstwem ściganym z urzędu, a wiec poza zawiadomieniem o wszczęciu przestępstwa nie musisz dokonywać dalszych kroków Policja ma także uprawnienia do wszczęcia postępowania karnego, przeprowadzania dowodów przed skierowaniem aktu oskarżenia do sądu. Policjanci mogą być także świadkami w postępowaniu, a dokumentacja sporządzona podczas interwencji (np. notatki służbowe) może być dowodem w sprawie karnej.

  1. Funkcjonariusz Policji może także założyć „Niebieską Kartę”, której procedurę opisano w artykule Procedura założenia „Niebieskiej Karty”

Służba Zdrowia

Formy pomocy świadczonej przez służbę zdrowia dla osób będących ofiarą przemocy domowej opisano w artykule Obdukcja. Czym jest  i jaki lekarz może jej dokonać?

Poza udzieleniem pomocy lekarskiej w przypadku doznania przez ofiarę przemocy obrażeń ciała, pomoc świadczona przez Służbę Zdrowia polegać będzie także na dostarczeniu dowodów potrzebnych do udowodnienia sprawcy przemocy przestępstwa – przede wszystkim darmowe zaświadczenie lekarskie, dokumentujące doznane przez Ciebie obrażenia fizyczne oraz obdukcja. Warto pamiętać, że otrzymania darmowego zaświadczenia lekarskiego możesz domagać się od każdego lekarza.

Pomoc społeczna

Zgodnie z art. 7 pkt. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej pomoc społeczna udzielana jest w szczególności osobom i rodzinom z powodu przemocy w rodzinie. Pomoc ta jest realizowana przede wszystkim poprzez placówki miejskich ośrodków pomocy społecznej, tzw. MOPS-ów.

Pomoc dla ofiary przemocy polegać będzie przede wszystkim na pobycie w „domu samotnej matki” oraz pomocy psychologicznej, prawnej oraz finansowej.

Art. 47 wspomnianej wyżej ustawy stanowi, że matki z małoletnimi dziećmi oraz kobiety w ciąży dotknięte przemocą lub znajdujące się w innej sytuacji kryzysowej mogą w ramach interwencji kryzysowej znaleźć schronienie i wsparcie w domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży. Do tych domów mogą być również przyjmowani ojcowie z małoletnimi dziećmi albo inne osoby sprawujące opiekę prawną nad dziećmi. Pragnąc uzyskać miejsce w tzw. „domu samotnej matki”, musisz złożyć stosowny wniosek w ośrodku pomocy społecznej właściwym ze względu na miejsce twojego zamieszkania. Podstawą do skierowania do domu samotnej matki jest:

  • Twój wniosek o skierowanie;

  • Rodzinny wywiad środowiskowy;

  • Zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do umieszczenia w domu;

  • Skrócony odpis aktu urodzenia lub książeczka zdrowia dziecka;

  • Orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności;

  • Opinia ośrodka zawierająca uzasadnienie pobytu w domu.

Procedura ta może zostać pominięta w przypadku sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa lub zdrowia osoby ubiegającej się o skierowanie do domu (a więc także w przypadku przemocy w domu), a więc przede wszystkim pominięcie procedury będzie dotyczyć ofiary przemocy. W takiej sytuacji przyjmuje się do domu także bez skierowania, na wniosek osoby lub ośrodka pomocy społecznej.

Okres pobytu w tzw. „domu samotnej matki” nie może być dłuższy niż rok. Okres ten może być przedłużony w dwóch przypadkach:

  • W przypadku kontynuowania nauki, zdobywania kwalifikacji, zdarzeń losowych lub z innych uzasadnionych powodów

  • W przypadku małoletniej matki lub ojca, którzy nie mają możliwości powrotu do rodziny lub rozpoczęcia samodzielnego życia, okres może być przedłużony do momentu realizacji procesu usamodzielnienia.

Poza skierowaniem do tzw. „domu samotnej matki” w ośrodkach pomocy społecznej ofiara przemocy może uzyskać także inne formy pomocy. Ośrodki pomocy społecznej mogą:

  • Przeprowadzić wywiad środowiskowy i plan pomocy rodzinie, a także monitorować efekty podjętych przez rodzinę działań;

  • Udzielać informacji o świadczeniach, które Ci przysługują;

  • Udzielać wsparcia psychologicznego, porad prawnych;

  • Udzielać pomocy finansowej (zasiłki stałe, okresowe, celowe), rzeczowej (przekazanie odzieży, żywności i innych przedmiotów), zasiłków i pożyczek na usamodzielnienie się ofiary przemocy;

  • W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa ośrodki pomocy społecznej powiadamiają organy ścigania;

  • Zwrócić się do Policji o podjęcie tzw. działań prewencyjnych wobec sprawcy przemocy.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ada Biniewicz-Nowak

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Instytucje, w których ofiara przemocy może uzyskać pomoc

Doświadczanie przemocy domowej – bicia, poniżania, obrażania, grożenia, jest bardzo złożonym problemem. Ofiara przemocy często nie zdaje sobie sprawy, że istnieje szereg instytucji w których może uzyskać pomoc. Kiedy jesteś ofiarą przemocy, wskazana jest pomoc z zewnątrz, aby wesprzeć Cię na ścieżce wychodzenia z przemocy. Bez uzyskania pomocy proces wychodzenia z przemocy rodzinie będzie o znacznie bardziej utrudniony.

W związku z powyższym niniejszy artykuł ma na celu przedstawienie instytucji, w których ofiara przemocy może uzyskać pomoc. W sytuacji, w której doświadczasz przemocy warto abyś skorzystał/skorzystała z jednej z poniższych instytucji, abyś mógł/mogła podjąć działania ochronne, które uniemożliwią sprawcy kontynuowanie przemocy.

Instytucjami tymi są:

  1. Policja;

  2. Służba zdrowia;

  3. Pomoc społeczna;

  4. Gminna Komisja rozwiązywania problemów alkoholowych;

  5. Zespół interdyscyplinarny ds. przemocy w rodzinie;

  6. Organizacje pozarządowe;

  7. Telefony informacyjno – interwencyjne oraz zaufania;

  8. Specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Każda z tych instytucji świadczy różne rodzaje pomocy, w zależności od tego, czego oczekuje ofiara przemocy – czy chce wszcząć postępowania karne wobec sprawcy przemocy czy też po prostu potrzebuje z kimś porozmawiać.

Jeżeli chcesz wszcząć postępowanie karne przeciwko sprawcy przemocy, zgłoś się na Policję oraz do Służby Zdrowia.

Jeżeli boisz się sprawcy przemocy – udaj się do Pomocy Społecznej, celem uzyskania skierowania do Domu Samotnej Matki lub udaj się do Specjalistycznych ośrodków wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Jeżeli chcesz z kimś porozmawiać, potrzebujesz pomocy psychologicznej – zadzwoń do telefony zaufania bądź do organizacji pozarządowych.

Jeżeli sprawca przemocy jest uzależniony od alkoholu – udaj się do Gminnej Komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.

Jeżeli nie chcesz wszczynać postępowania karnego wobec sprawcy przemocy i chcesz rozwiązać problem, podjąć jakieś działania – potrzebujesz pomocy Zespołu Interdyscyplinarnego.

Zdajemy sobie sprawę, że nie wszystkie Instytucje działają idealnie, w niektórych możesz natrafić na osoby, które tej pomocy ci nie udzielą lub udzielą w niewystarczający sposób.

W kolejnych artykułach zostaną opisane szczegółowe poszczególne instytucje oraz pomoc, jaką może uzyskać w nich ofiara przemocy.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ada Biniewicz-Nowak

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem

W art. 207 § 1 k.k. spenalizowano znęcanie się fizyczne lub psychiczne nad osobą najbliższą, pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności lub też nad osobą małoletnią czy osobą nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny.

Art. 207 § 2 k.k. określa kwalifikowaną postać znęcania się – znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem. Zagrożony on jest surowszym wymiarem kary – od 1 roku do 10 lat. Należy wskazać, że każde znęcanie wiąże się z pewnym okrucieństwem, jednakże art. 207 § 2 k.k., mówiąc o „szczególnym okrucieństwem” dotyczy przypadków, w którym działania sprawcy przemocy jest wyjątkowo, niewyobrażalnie brutalne.

Pojęcie znęcania się ze szczególnym okrucieństwem jest ocenne, nieostre, dlatego też należy analizować je na tle konkretnego stanu faktycznego. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicachz 23 grudnia 2009 r., II KA 369/09, badając czy zachowanie sprawcy przemocy było znęcaniem się ze szczególnym okrucieństwem „(…) w każdej konkretnej sprawie należy analizować rodzaj i sposób działania sprawcy znęcania.

Zazwyczaj mówiąc o działaniu ze szczególnym okrucieństwem mamy na myśli działanie wyjątkowo nieludzkie. Co ważne znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem nie dotyczy tylko odczuć fizycznych ofiary przemocy, ale także jej odczuć psychicznych.

Do zakwalifikowania zachowania sprawcy jako dokonanego „ze szczególnym okrucieństwem” konieczne jest:

  1. Wyjątkowo okrutny sposób lub w wyjątkowo okrutne okoliczności działania sprawcy;

  2. Używanie przez sprawcę przemocy wobec swojej ofiary niewspółmiernie drastycznych środków;

  3. Używanie przez sprawcę przemocy wobec swojej ofiary środków ponad miarę do osiągnięcia swojego celu.

Określenie znęcania jako dokonanego ze „szczególnym okrucieństwem” nie jest związane tylko z jego skutkami, ale głównie ze sposobem działania sprawcy przemocy.

Przykładami przemocy domowej, mogącej zostać zakwalifikowanymi jako działanie ze „szczególnym okrucieństwem” jest : torturowanie, przypalanie, głodzenie, gwałt zbiorowy. Efektem znęcania się ze szczególnym okrucieństwem może być kalectwo, trwałe uszkodzenie ciała, śmierć ofiary, ale także rażące naruszenie godności osobistej ofiary.

Poniżej przykład zachowania sprawcy przemocy, zakwalifikowanym przez Sąd jako znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem, pokazującego jak bardzo brutalne musi być zachowanie sprawcy przemocy, aby mogło zostać zakwalifikowane jako znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem. W wyroku Sądu Apelacyjnego sygn. akt II AKa 236/14 z 27 sierpnia 2014 roku za znęcanie ze szczególnym okrucieństwem uznano zespół zachowań sprawcy przemocy takich jak: wszczynanie awantur znajdując się w stanie nietrzeźwości, głodzenie, zamykanie w pokoju, niezapewnianie należytego ubrania, wyzywanie słowami uznanymi powszechnie za obelżywe, bicie po głowie i po całym ciele, budzenie bez powodu w środku nocy i straszenie oddaniem do domu dziecka. W niniejszej sprawie zespół zachowań sprawcy został zakwalifikowany jako znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem, ze względu na wiek ofiary – było to dziecko.

Wybrane przykłady licznych orzeczeń Sądów, w których zakwalifikowano zachowanie sprawcy przemocy jako znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem:

  1. W sprawie o sygn. IV K 654/13 z oskarżenia publicznego przed Sądem Rejonowym dla Łodzi Widzewa, za znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem uznano: „znieważał go słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, karał go za błahe przewinienia polecając mu klęczeć przed lodówką z rękami podniesionymi do góry, przygniatał mu opuszki palców drzwiami, przytrzaskiwał mu palce i ręce drzwiami od lodówki, bił go po całym ciele pięścią, jak i kijem od szczotki oraz drewnianymi taboretami, tak długo aż przedmioty te połamały się na jego ciele, jak również bił go pasem na gołą skórę pośladków, jak i przez ubranie wymierzając mu jednorazowo co najmniej 35 uderzeń, wkładał mu głowę do talerza z zupą, a w dniu 1 stycznia 2013 roku uderzył go w twarz drewnianym kijem od szczotki, która złamała się na jego twarzy, w wyniku czego doznał on stłuczenia prawej strony twarzy z głęboką krwawiącą raną policzka prawego, obejmującą tkankę podskórną, powięź i mięśnie, zasinieniem i obrzękiem tego policzka oraz złamaniem trzonu żuchwy po stronie prawej i zębów 43-46 po tej stronie, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności jamy ustnej i narządu żucia na czas przekraczający siedem dni”

  2. W wyroku Sądu Apelacyjnego z 22 października 2013 r., w sprawie o sygn. II Aka 304/13 za znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem uznano: „brali udział w spowodowaniu tępego urazu klatki piersiowej w postaci złamania trzech żeber po lewej stronie oraz złamania prawego obojczyka, zaniechali wezwania pomocy medycznej do córki, dopuścili się zaniedbań w prawidłowej opiece nad córką czego skutkiem były patologiczne zmiany w zakresie jej kośćca klatki piersiowej oraz nie podawali jej pokarmu w prawidłowej ilości, czym narazili ją na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, a w nocy z 25 na 26 sierpnia 2012 r. brali udział w pobiciu córki polegającym na zadawaniu jej co najmniej kilku tępych urazów godzących w różne okolice głowy ze średnią siłą skutkujących krwawieniem podtwardówkowym, narastającą ciasnotę wewnątrzczaszkową i zaburzeniem funkcji niezbędnych dla życia ośrodków centralnego układu nerwicowego w wyniku czego P. M. zmarła”. W wyroku tym mowa o 2 miesięcznym niemowlęciu

  3. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2010 r. V KK 296/09, za znęcanie się ze szczególnym okrucieństwem uznano: „bicie skórzanym pasem po pośladkach, udach i plecach, wyzywanie słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, zastraszanie na wypadek ujawnienia sytuacji domowej osobom trzecim, a ponadto przez zmuszanie go uderzenia siostry Roksany, pod groźbą kary fizycznej oraz do obciążania siebie wobec osób trzecich za spowodowanie u siostry obrażeń ciała, nad Arkadiuszem W. (…), poprzez wyzywanie słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, zastraszanie na wypadek ujawnienia sytuacji domowej osobom trzecim, a ponadto przez bicie skórzanym pasem po pośladkach i udach, 3 zmuszenie do uderzenia siostry pod groźbą kary fizycznej oraz do obciążania siebie wobec osób trzech za spowodowanie u siostry obrażeń ciała, nakazywanie klęczenia przez długi czas na ostrej krawędzi drewnianego kloca z głową i rękami uniesionymi ku górze oraz napieranie na klęczącego w celu wywołania dodatkowych cierpień, kilkukrotne kąpanie w lodowatej wodzie oraz bicie drewnianą łyżką po nogach i pośladkach, a nad Roksaną W. (…), poprzez bicie rękoma po głowie i twarzy, bicie skórzanym pasem po całym ciele, uniemożliwianie zaspakajanie pragnienia i głodu, nakazywanie spożywania kanapek posypanych dużą ilością soli i pieprzu, a następnie uniemożliwianie zaspakajania pragnienia po ich spożyciu, nakazywanie spania na podłodze, klęczenia przez długi czas na ostrej krawędzi drewnianego kloca z głową i rękami uniesionymi ku górze, podnoszenie do góry, a następnie rzucanie nią o ścianę oraz na podłogę, pozostawianie w brudnej zanieczyszczonej wydzielinami odzieży oraz ubieranie w taką odzież, włożenie kału do ust dziewczynki, nieudzielenie jej pomocy oraz niezapewnienie pomocy medycznej mimo ran na ciele, posypywanie krocza, sromu oraz otwartych ran podbrzusza solą w celu zadawania dodatkowych cierpień, wyganianie z pomieszczeń, wyzywanie słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, a ponadto szarpanie za włosy prowadzące do wyrywania tychże włosów, szczypanie po całym ciele, w tym w okolicach intymnych i kąpanie w lodowatej wodzie, przy czym pokrzywdzona ta doznała licznych podbiegnięć krwawych na twarzy, czole, policzkach, ustach, nosie, na głowie pod włosami, zasinień na kończynach górnych i klatce piersiowej, silnych podbięgnięć krwawych w okolicy podbrzusza, zasinień w okolicy krocza, zasinień sromu, podbiegnięć krwawych na plecach w okolicy krzyżowej, całkowitego zasinienia lewego pośladka przechodzącego na tylne części uda, które były całkowicie sine, zasinięć ud przechodzących na część boczną i od przodu ud, licznych zasinień na kończynach dolnych w części podkolanowej, które to obrażenia naruszyły czynności 4 narządów ciała pokrzywdzonej na okres krótszy niż 7 dni, a także pourazowej martwicy skóry podbrzusza z koniecznością jej wycięcia i wykonania przeszczepów skórno-naskórkowych, które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała Roksany W.”

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ada Biniewicz-Nowak

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Procedura założenia „Niebieskiej Karty”

Procedura „Niebieska Karta” została uregulowana na gruncie Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz.U. 2005 nr 180 poz. 1493) oraz w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”.

Niebieska Karta” jest dokumentem w formie pisemnej, składających się z czterech formularzy, oznaczonych kolejno literami A, B, C oraz D, które zawierają szereg pytań otwartych i zamkniętych, zadawanych ofierze przemocy oraz jej sprawcy, przykładowo ofiara przemocy wskazuje rodzaje zachowań osoby, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie. Wzory formularzy „Niebieskiej Karty” możemy znaleźć w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”.

Procedura „Niebieskiej Karty” zostaje wszczęta poprzez uzupełnienie formularza „A” przez jednego z przedstawicieli zamkniętego katalogu podmiotów określonych w art. 9d ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie tj. :

  • Policji;

  • Pomocy społecznej;

  • Oświaty;

  • Ochrony zdrowia;

  • Gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.

Żaden inny podmiot nie jest uprawniony do wszczęcia procedury. Oznacza to, że nawet jeżeli inny podmiot (osoba) niż wymieniona powyżej powzięła podejrzenie o stosowaniu przemocy w rodzinie to nie jest ona uprawniona do założenia „Niebieskiej Karty”. Powinna ona powiadomić jeden z organów wymienionych wyżej tj.: pracowników Policji, Oświaty, Pomocy Społecznej, Ochrony Zdrowia czy Gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Wszczęcie, prowadzenie i zakończenie procedury nie jest w żaden sposób uzależnione od zgody osoby doznającej przemocy.

Podstawą wszczęcia procedury „Niebieskie Karty” jest art. 9d ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, zgodnie z którym wszczęcie procedury „Niebieskie Karty” następuje przez wypełnienie formularza „Niebieska Karta” w przypadku powzięcia, w toku prowadzonych czynności służbowych lub zawodowych, podejrzenia stosowania przemocy wobec członków rodziny lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie.

W rozumieniu Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie przez członka rodziny rozumiemy osobę najbliższą w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks Karny tj. małżonka, wstępnego, zstępnego, rodzeństwo, powinowatego w tej samej linii lub stopniu, osobę pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonka, osobę pozostająca we wspólnym pożyciu, a także inną osobę wspólnie zamieszkującą lub gospodarującą. Jest to bardzo szerokie rozumienie pojęcia członka rodziny. Wystarczającym warunkiem do zakwalifikowania dwóch osób jako członków rodziny jest wspólne zamieszkiwanie.

Zgłaszającym podejrzenie stosowania przemocy w rodzinie może być każdy – inny członek rodziny, sąsiad, czy inna osoba będąca świadkiem takiego zdarzenia.

Wypełnienie formularza „A” powinno nastąpić w obecności osoby, co do której istnieje uzasadnione przekonanie, że została dotknięta przemocą w rodzinie. Obowiązku tego nie ma jeżeli nawiązanie kontaktu z osobą dotkniętą przemocą w rodzinie jest niewykonalne, np.:. osoba, która została dotknięta przemocą w rodzinie leży w śpiączce w szpitalu lub jest na silnych lekach psychotropowych, jest osobą niepełnosprawną umysłową. W takiej sytuacji można założyć „Niebieską Kartę” nawet w przypadku nieobecności osoby, co do której istniej uzasadnione przekonanie, że została dotknięta przemocą w rodzinie. (§ 2 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta). Niebieska Karta powinna być sporządzona w momencie interwencji, np.: wizyty funkcjonariuszy w domu osoby dotkniętej przemocą w rodzinie. W przypadku agresywnego sprawcy policjanci mają możliwość zastosowania przymusu w postaci zatrzymania. Należy także pamiętać, że zgodnie art. 244 § 1 kpk, w przypadku stosowania przemocy przy użyciu broni, noża lub innego niebezpiecznego narzędzia policjant ma obowiązek zatrzymania sprawcy.

Najczęściej spotykane formy przemocy domowej, stanowiące przesłankę do założenia „Niebieskiej Karty” to m.in.

Stosowanie przemocy fizycznej, np.:

  • bicie,

  • kopanie,

  • szarpanie,

  • popychanie,

  • policzkowanie,

Stosowanie przemocy psychicznej, np.:

  • zastraszanie,

  • grożenie,

  • wyzwiska,

  • przekleństwa,

  • poniżanie,

  • szydzenie,

  • wyśmiewanie,

  • wywoływanie poczucia winy,

  • kontrolowanie/zabranianie kontaktów z innymi osobami.

Stosowanie przemocy seksualnej, np.:

  • zmuszanie do niechcianych zachowań seksualnych,

  • poniżające obmacywanie,

  • obłapywanie,

  • zmuszanie do oglądania filmów pornograficznych.

Inne zachowania takie jak:

  • niszczenie rzeczy osobistych,

  • demolowanie mieszkania,

  • wynoszenie sprzętów domowych i sprzedawanie ich,

  • nie dostarczanie środków finansowych na utrzymanie,

  • zabieranie środków finansowych,

  • pozostawianie bez opieki osoby, która z powodu choroby, niepełnosprawności bądź wieku nie może samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb,

  • zmuszanie do picia alkoholu,

  • zmuszanie do zażywania narkotyków, środków odurzających.

Wszczęcie procedury „Niebieska Karta” może być przesunięte w czasie ze względu na stan zdrowia, zagrożenie życia lub zdrowia lub nieobecność osoby, co do której istnieje uzasadnione przekonanie, że została dotknięta przemocą w rodzinie. Osoba, co do której istnieje uzasadnione podejrzenie, że została dotknięta przemocą w rodzinie, otrzymuje od osoby wszczynającej procedurę (przedstawiciela jednego z wyżej wymienionych podmiotów) formularz „B” – zawierający pouczenie o podstawowych informacjach dotyczących przemocy oraz wskazanie miejsc, w których osoba dotknięta zjawiskiem przemocy domowej może zwrócić się o pomoc.

Kolejnymi czynnościami jest zaproszenie na posiedzenie zespołu/grupy osoby, co do której istnieje przypuszczenie że została dotknięta przemocą w rodzinie oraz wezwanie osoby, co do której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc domową.

W czasie spotkania z osobą, co do której istnieje przypuszczenie, że została dotknięta przemocą w rodzinie wypełnia się formularz „Niebieska Karta C” – plan pomocy rodzinie. Formularz ten zawiera przykładowe propozycje działań, takie jak: systematyczne wizyty Policji sprawdzające stan bezpieczeństwa osoby doznającej przemocy, skierowanie do udziału w grupach wsparcia dla osób współuzależnionych, skierowanie osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, do placówki dla ofiar przemocy w rodzinie, w szczególności do specjalistycznego ośrodka wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie. Podczas spotkania z osobą doznającą przemocy możliwe jest podjęcie przez nią pewnych zobowiązań. Ich niewykonanie nie rodzi żadnych konsekwencji, a w szczególności nie jest możliwa odmowa udzielenia wsparcia takiej osobie.

W czasie spotkania z osobą, co do której istnieje przypuszczenie, że stosuje przemoc domową wypełnia się formularz „Niebieska Karta D”. Odmiennie niż w przypadku osoby doznającej przemocy możliwe jest podjęcie określonych działań w przypadku niewywiązywania się przez niego z zobowiązań. Bierna postawa sprawcy przemocy spowoduje zawiadomienie o stosowaniu przemocy prokuratury/Policji oraz Sądu Rodzinnego.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ada Biniewicz-Nowak

Opublikowano artykuły | 1 komentarz

Obdukcja. Czym jest i jaki lekarz może jej dokonać?

Jeżeli zostałeś ofiarą fizycznej przemocy w rodzinie to bardzo ważne, abyś udokumentował na potrzeby postępowania karnego wygląd i rozmiar doznanych obrażeń np.: siniaków, złamań, ran. Możesz udokumentować wygląd i rozmiar doznanych obrażeń na kilka sposobów.

Pierwszym sposobem udokumentowania doznanych obrażeń jest uzyskanie zaświadczenia lekarskiego. Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej (Dz.U. 2004 nr 210 poz. 2135) finansowanych ze środków publicznych każda ofiara użycia przemocy w rodzinie może domagać się bezpłatnego badania lekarskiego w celu ustalenia przyczyn i rodzajów uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie oraz wydania zaświadczenia lekarskiego w tym przedmiocie.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 października 2010 r. w sprawie wzoru zaświadczenia lekarskiego o przyczynach i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie, zaświadczenie takie może wystawić każdy lekarz. Zaświadczenie lekarskie o przyczynach i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie powinno zawierać:

  • Imię, nazwisko oraz datę urodzenia osoby badanej,

  • Adres zamieszkania osoby badanej,

  • Rodzaj, serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość osoby badanej,

  • Imię, nazwisko i specjalizację lekarza prowadzącego badanie,

  • Imię, nazwisko innych osób obecnych przy badaniu,

  • Pełną nazwę świadczeniodawcy wystawiającego zaświadczenie,

  • Datę i godzinę przeprowadzenia badania,

  • Datę i godzinę wystawienia zaświadczenia,

  • Opinię o stanie zdrowia osoby badanej, będącą wynikiem przeprowadzonego badania, ze szczególnym uwzględnieniem rodzaju stwierdzonych uszkodzeń ciała oraz możliwych przyczyn i czasu ich powstania,

  • Czytelną pieczęć i podpis lekarza.

Należy jeszcze raz podkreślić, że zaświadczenie to można uzyskać u każdego lekarza. Jeżeli do doznania obrażeń doszło w nocy lub późnym wieczorem możesz udać się do ośrodka nocnej pomocy lekarskiej, a w większych miastach na SOR lub do szpitala pełniącego nocny dyżur. Warto, abyś zabrał ze sobą wydrukowany formularz, który można pobrać z poniższego adresu, ponieważ lekarze często nie wiedzą o ciążącym na nim obowiązku:

http://isip.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20102011334

Wypełnienie bezpłatnego zaświadczenia lekarskiego dla osób doświadczających przemocy w rodzinie jest obowiązkiem lekarza, zatem niedopełnienie go może skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną.

Kolejnym sposobem udokumentowania obrażeń, jakich doznałeś jest uzyskanie obdukcji lekarskiej. Obdukcja jest specjalistycznym badaniem lekarskim, wykonywanym przez lekarza medycyny sądowej wpisanego na listę biegłych prowadzoną przez Prezesa właściwego Sądu Okręgowego. Oznacza to, że nie każdy lekarz może jej dokonać. Jest to badanie połączone z wywiadem pacjenta, gdzie lekarz określa rozmiar uszkodzeń ciała i możliwy sposób ich powstania. Lekarz ma rozstrzygnąć także, czy powstałe uszkodzenia ciała trwać będą do 7 dni, czy też dłużej. Obdukcja jest płatna (kosztuje około 100-200 złotych), chyba że dokonanie jej zleci organ prowadzący postępowanie. Obdukcja sporządzona przez biegłego lekarza jest najlepszym sposobem udokumentowania doznanych przez Ciebie obrażeń.

Pomiędzy obdukcją a wyżej opisanym zaświadczeniem zachodzą zatem następujące różnice:

  • Do przeprowadzenia obdukcji lekarskiej uprawniony jest wyłącznie lekarz medycyny sądowej wpisany na listę biegłych prowadzoną przez Prezesa właściwego Sądu Okręgowego, a zaświadczenie może być wystawiane przez każdego lekarza.

  • Obdukcja jest płatna (bezpłatna tylko wtedy, gdy zlecą ją organy przeprowadzające postępowanie karne). Koszt obdukcji, może być zwrócony później przez sprawcę, jeżeli zobowiąże go do tego wyrok Sądu.

  • Treść obdukcji jest szersza np. zawiera określenie, na jak długo zaistniałe obrażenia wywołują rozstrój zdrowia lub naruszają czynności narządów ciała oraz wskazuje sposób doznania obrażeń.

  • Trudniejszy dostęp do lekarza sporządzającego obdukcję – w wielu małych miejscowościach wymaga to przejazdu do innego, większego miasta.

Na marginesie warto również dodać, że zgłaszając się na Policję, celem zawiadomienia o przestępstwie, możesz domagać się, aby funkcjonariusze Policji dokonali tzw. oględzin ciała i sfotografowali doznane przez Ciebie obrażenia. Zdjęcia te będą następnie dołączone do akt postępowania przygotowawczego.

Podsumowując, jeżeli masz możliwość udania się do biegłego lekarza sądowego (adresy gabinetów możesz znaleźć w Internecie) celem uzyskania obdukcji, będzie to lepsze rozwiązanie. Obdukcja sporządzona przez biegłego lekarza sądowego będzie miała zawsze silniejszą moc dowodową od zaświadczenia przedstawionego przez lekarza. Jeżeli jednak znajdujesz się daleko od gabinetów biegłych lekarzy sądowych lub nie masz pieniędzy na opłacenie wizyty, wystarczającym dowodem będzie zaświadczenie, które możesz uzyskać bezpłatnie od każdego lekarza. Przedstawiając je następnie w postępowaniu karnym, organ prowadzący postępowanie może powołać biegłego, który na podstawie wyżej omówionego zaświadczenia stwierdzi, czy możliwe było wystąpienie obrażeń w trakcje zdarzenia opisywanego przez pokrzywdzonego.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ada Biniewicz-Nowak

Opublikowano artykuły | 1 komentarz