Dowód z nagrania w postępowaniu cywilnym

Do napisania poniższego artykułu skłoniło mnie pytanie czytelnika, dotyczące następującego zagadnienia:

Zostawiam dyktafon w swoim własnym domu podczas mojej nieobecności. Robię tak aby rejestrować skandaliczne zachowanie żony wobec dzieci. Nagrania te chcę przekazać jako dowód w sprawie o ograniczenie praw rodzicielskich (prawo cywilne sąd rodzinny)”.

Kodeks postępowania cywilnego w art. 308 § 1 i 2 przewiduje, iż Sąd może dopuścić dowód z filmu, telewizji, fotokopii, fotografii, planów, rysunków oraz płyt lub taśm dźwiękowych i innych przyrządów utrwalających albo przenoszących obrazy lub dźwięk. Dowody, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, sąd przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o dowodzie z dokumentów”.

Za dopuszczeniem dowodu z nagrania przemawia wynikająca z art. 309 k.p.c. zasada otwartości katalogu środków dowodowych, która umożliwia dowodzenie swoich praw za pomocą różnych środków dowodowych, również tych nie wymienionych w Kodeksie postępowania cywilnego. Nie budzi wątpliwości, że dowodem może być nagranie, które powstaje za zgodą osób nagrywanych. Przepisy nie wskazują jednak, czy sąd może wykorzystać jako dowód nagranie pochodzące z podsłuchu, a więc powstałe bez wiedzy i zgody uczestników spotkania czy rozmowy telefonicznej.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż dopuszczenie dowodu z taśmy dźwiękowej wymaga przeprowadzenie tego dowodu zarówno przez dokonanie oceny treści nagrania, przy odpowiednim stosowaniu przepisów o dowodzie z dokumentu, jak również oceny jej cech zewnętrznych (nośnika), stosując odpowiednio przepisu o oględzinach.

Przepisy dotyczące oględzin należy stosować, gdy chodzi o kontrolę i ocenę stanu taśmy magnetofonowej w celu ustalenia, czy nie była preparowana, tzn. przecinana, łączona itp., czy stanowi ona taśmę, na której nastąpiło nagranie, czy chodzi o taśmę, na którą dźwięki zarejestrowane nagrano pierwotnie itd. Przypadku powzięcia wątpliwości co do stanu taśmy magnetofonowej, bądź na zarzut strony przeciwnej, sąd powoła biegłego z zakresu fonoskopii w celu zbadania autentyczności zapisu znajdującego się na taśmie magnetofonowej.

Natomiast oceniając treść zapisu zarejestrowanego na taśmie stosuje się przepisy o dokumencie stosownie do jego charakteru.

Ocena waloru dowodowego treści taśmy magnetofonowej zależy od stanu taśmy, czyli oceny jej w wyniku oględzin, od zapisu okoliczności oraz celów nagrania oraz osoby, która dokonała zapisu dźwiękowego.

Powyższe potwierdza wyrok Sądu Najwyższego 12 stycznia 1999 r., sygn. akt I C 961/97, zgodnie z którym: “Walor dowodowy treści taśmy magnetofonowej zależy od stanu taśmy, treści zapisu, okoliczności i celów nagrania osoby – która dokonała zapisu”.

Dowód z nagrania powinien zostać dopuszczony przez sąd w szczególności, jeżeli przemawia za tym kontekst sprawy. W sytuacji, gdy wszystkie osoby nagrywane są świadome nagrywania i wyraziły na to zgodę, sąd co do zasady powinien dopuścić dowód z nagranej rozmowy w toku postępowania.

Inaczej sprawa się przedstawia, gdy część osób nagrywanych nie jest świadoma bycia nagrywanym, a nawet osoba nagrywająca nie bierze czynnego udziału w rozmowie. Sam brak zgody nagrywanego oczywiście nie może być jedyną przesłanką odmowy przeprowadzenia dowodu. Inną okolicznością powinna być sprzeczność dopuszczenia dowodu z zasadami współżycia społecznego.

Dopuszczenie nagrania jest dużo bardziej prawdopodobne, jeżeli jest ono spójne z innymi prezentowanymi dowodami, a więc nagranie nie powinno być wyłącznym dowodem. Ponadto za przeprowadzeniem takiego dowodu może przemawiać niepodważenie przez stronę nagrywaną autentyczności nagrań, bądź wykazanie w drodze opinii biegłego autentyczności nagrania. Dowód z nagrania, nawet jeżeli osoba nagrywająca nie brała w nim udziału, z pewnością zostanie dopuszczony jeżeli prowadziłoby to do „obrony usprawiedliwionego interesu prawnego”. Z taką sytuacją mamy do czynienia właśnie w przypadku np. nagrywania znęcania się jednego z rodziców nad dzieckiem. Dobro małoletnich jest dobrem o znacznie większej wartości niż tajemnica komunikowania się czy ochrona prywatności.

Podsumowując należy stwierdzić, iż nagrywanie innych osób stanowi nieuprawioną ingerencję w dobra osobiste, w tym przede wszystkim w prawo do prywatności. Jednakże okolicznościami wyłączającymi bezprawność działania są działania podjęte w obronie uzasadnionego interesu społecznego lub prywatnego (np. gdy nośnik z nagrania rozmowy stanowi dowód winy w rozkładzie pożycia, czy też dowód tego, iż drugi współmałżonek chce zrobić dziecku krzywdę).

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Małgorzata Nowosielska

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Dowód z nagrania w postępowaniu cywilnym

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


9 × = 72

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>