Procedura założenia „Niebieskiej Karty”

Procedura „Niebieska Karta” została uregulowana na gruncie Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz.U. 2005 nr 180 poz. 1493) oraz w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”.

Niebieska Karta” jest dokumentem w formie pisemnej, składających się z czterech formularzy, oznaczonych kolejno literami A, B, C oraz D, które zawierają szereg pytań otwartych i zamkniętych, zadawanych ofierze przemocy oraz jej sprawcy, przykładowo ofiara przemocy wskazuje rodzaje zachowań osoby, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie. Wzory formularzy „Niebieskiej Karty” możemy znaleźć w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”.

Procedura „Niebieskiej Karty” zostaje wszczęta poprzez uzupełnienie formularza „A” przez jednego z przedstawicieli zamkniętego katalogu podmiotów określonych w art. 9d ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie tj. :

  • Policji;

  • Pomocy społecznej;

  • Oświaty;

  • Ochrony zdrowia;

  • Gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych.

Żaden inny podmiot nie jest uprawniony do wszczęcia procedury. Oznacza to, że nawet jeżeli inny podmiot (osoba) niż wymieniona powyżej powzięła podejrzenie o stosowaniu przemocy w rodzinie to nie jest ona uprawniona do założenia „Niebieskiej Karty”. Powinna ona powiadomić jeden z organów wymienionych wyżej tj.: pracowników Policji, Oświaty, Pomocy Społecznej, Ochrony Zdrowia czy Gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Wszczęcie, prowadzenie i zakończenie procedury nie jest w żaden sposób uzależnione od zgody osoby doznającej przemocy.

Podstawą wszczęcia procedury „Niebieskie Karty” jest art. 9d ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, zgodnie z którym wszczęcie procedury „Niebieskie Karty” następuje przez wypełnienie formularza „Niebieska Karta” w przypadku powzięcia, w toku prowadzonych czynności służbowych lub zawodowych, podejrzenia stosowania przemocy wobec członków rodziny lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie.

W rozumieniu Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie przez członka rodziny rozumiemy osobę najbliższą w rozumieniu art. 115 § 11 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks Karny tj. małżonka, wstępnego, zstępnego, rodzeństwo, powinowatego w tej samej linii lub stopniu, osobę pozostająca w stosunku przysposobienia oraz jej małżonka, osobę pozostająca we wspólnym pożyciu, a także inną osobę wspólnie zamieszkującą lub gospodarującą. Jest to bardzo szerokie rozumienie pojęcia członka rodziny. Wystarczającym warunkiem do zakwalifikowania dwóch osób jako członków rodziny jest wspólne zamieszkiwanie.

Zgłaszającym podejrzenie stosowania przemocy w rodzinie może być każdy – inny członek rodziny, sąsiad, czy inna osoba będąca świadkiem takiego zdarzenia.

Wypełnienie formularza „A” powinno nastąpić w obecności osoby, co do której istnieje uzasadnione przekonanie, że została dotknięta przemocą w rodzinie. Obowiązku tego nie ma jeżeli nawiązanie kontaktu z osobą dotkniętą przemocą w rodzinie jest niewykonalne, np.:. osoba, która została dotknięta przemocą w rodzinie leży w śpiączce w szpitalu lub jest na silnych lekach psychotropowych, jest osobą niepełnosprawną umysłową. W takiej sytuacji można założyć „Niebieską Kartę” nawet w przypadku nieobecności osoby, co do której istniej uzasadnione przekonanie, że została dotknięta przemocą w rodzinie. (§ 2 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta). Niebieska Karta powinna być sporządzona w momencie interwencji, np.: wizyty funkcjonariuszy w domu osoby dotkniętej przemocą w rodzinie. W przypadku agresywnego sprawcy policjanci mają możliwość zastosowania przymusu w postaci zatrzymania. Należy także pamiętać, że zgodnie art. 244 § 1 kpk, w przypadku stosowania przemocy przy użyciu broni, noża lub innego niebezpiecznego narzędzia policjant ma obowiązek zatrzymania sprawcy.

Najczęściej spotykane formy przemocy domowej, stanowiące przesłankę do założenia „Niebieskiej Karty” to m.in.

Stosowanie przemocy fizycznej, np.:

  • bicie,

  • kopanie,

  • szarpanie,

  • popychanie,

  • policzkowanie,

Stosowanie przemocy psychicznej, np.:

  • zastraszanie,

  • grożenie,

  • wyzwiska,

  • przekleństwa,

  • poniżanie,

  • szydzenie,

  • wyśmiewanie,

  • wywoływanie poczucia winy,

  • kontrolowanie/zabranianie kontaktów z innymi osobami.

Stosowanie przemocy seksualnej, np.:

  • zmuszanie do niechcianych zachowań seksualnych,

  • poniżające obmacywanie,

  • obłapywanie,

  • zmuszanie do oglądania filmów pornograficznych.

Inne zachowania takie jak:

  • niszczenie rzeczy osobistych,

  • demolowanie mieszkania,

  • wynoszenie sprzętów domowych i sprzedawanie ich,

  • nie dostarczanie środków finansowych na utrzymanie,

  • zabieranie środków finansowych,

  • pozostawianie bez opieki osoby, która z powodu choroby, niepełnosprawności bądź wieku nie może samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb,

  • zmuszanie do picia alkoholu,

  • zmuszanie do zażywania narkotyków, środków odurzających.

Wszczęcie procedury „Niebieska Karta” może być przesunięte w czasie ze względu na stan zdrowia, zagrożenie życia lub zdrowia lub nieobecność osoby, co do której istnieje uzasadnione przekonanie, że została dotknięta przemocą w rodzinie. Osoba, co do której istnieje uzasadnione podejrzenie, że została dotknięta przemocą w rodzinie, otrzymuje od osoby wszczynającej procedurę (przedstawiciela jednego z wyżej wymienionych podmiotów) formularz „B” – zawierający pouczenie o podstawowych informacjach dotyczących przemocy oraz wskazanie miejsc, w których osoba dotknięta zjawiskiem przemocy domowej może zwrócić się o pomoc.

Kolejnymi czynnościami jest zaproszenie na posiedzenie zespołu/grupy osoby, co do której istnieje przypuszczenie że została dotknięta przemocą w rodzinie oraz wezwanie osoby, co do której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc domową.

W czasie spotkania z osobą, co do której istnieje przypuszczenie, że została dotknięta przemocą w rodzinie wypełnia się formularz „Niebieska Karta C” – plan pomocy rodzinie. Formularz ten zawiera przykładowe propozycje działań, takie jak: systematyczne wizyty Policji sprawdzające stan bezpieczeństwa osoby doznającej przemocy, skierowanie do udziału w grupach wsparcia dla osób współuzależnionych, skierowanie osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, do placówki dla ofiar przemocy w rodzinie, w szczególności do specjalistycznego ośrodka wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie. Podczas spotkania z osobą doznającą przemocy możliwe jest podjęcie przez nią pewnych zobowiązań. Ich niewykonanie nie rodzi żadnych konsekwencji, a w szczególności nie jest możliwa odmowa udzielenia wsparcia takiej osobie.

W czasie spotkania z osobą, co do której istnieje przypuszczenie, że stosuje przemoc domową wypełnia się formularz „Niebieska Karta D”. Odmiennie niż w przypadku osoby doznającej przemocy możliwe jest podjęcie określonych działań w przypadku niewywiązywania się przez niego z zobowiązań. Bierna postawa sprawcy przemocy spowoduje zawiadomienie o stosowaniu przemocy prokuratury/Policji oraz Sądu Rodzinnego.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Ada Biniewicz-Nowak

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

3 odpowiedzi na „Procedura założenia „Niebieskiej Karty”

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

  2. Gugu pisze:

    Jak wygląda sytuacja gdy malzonkowie się rozstaja, a pokrzywdzona się wyprowadza. Czy osoba stosująca przemoc nadal będzie mieć problemy i jakie wogóle są związane z tym czynności przeciw osobie stosujacej przemoc?

    • Edyta Górczyńska pisze:

      Witam,
      jeżeli pokrzywdzona zdecyduje się na wniesienie do Sądu pozwu o rozwód, ma prawo żądać orzeczenia rozwodu z wyłącznej winy małżonka, który stosował wobec niej przemoc. Oczywiście niniejsza wyłączna wina musi zostać poparta odpowiednimi dowodami. Jednak, jeżeli Sąd rozpoznający sprawę uzna jej żądanie za uzasadnione okolicznościami sprawy, wedle art. 60 par. 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego: „jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku”, co oznacza, że małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego ma prawo żądania alimentów od małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia. Ponadto, w wyroku rozwodowym, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, Sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka.

Odpowiedz na „Edyta GórczyńskaAnuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


+ 2 = 9

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>