Dowód z nagrania w postępowaniu cywilnym

Do napisania poniższego artykułu skłoniło mnie pytanie czytelnika, dotyczące następującego zagadnienia:

Zostawiam dyktafon w swoim własnym domu podczas mojej nieobecności. Robię tak aby rejestrować skandaliczne zachowanie żony wobec dzieci. Nagrania te chcę przekazać jako dowód w sprawie o ograniczenie praw rodzicielskich (prawo cywilne sąd rodzinny)”.

Kodeks postępowania cywilnego w art. 308 § 1 i 2 przewiduje, iż Sąd może dopuścić dowód z filmu, telewizji, fotokopii, fotografii, planów, rysunków oraz płyt lub taśm dźwiękowych i innych przyrządów utrwalających albo przenoszących obrazy lub dźwięk. Dowody, o których mowa w paragrafie poprzedzającym, sąd przeprowadza, stosując odpowiednio przepisy o dowodzie z oględzin oraz o dowodzie z dokumentów”.

Za dopuszczeniem dowodu z nagrania przemawia wynikająca z art. 309 k.p.c. zasada otwartości katalogu środków dowodowych, która umożliwia dowodzenie swoich praw za pomocą różnych środków dowodowych, również tych nie wymienionych w Kodeksie postępowania cywilnego. Nie budzi wątpliwości, że dowodem może być nagranie, które powstaje za zgodą osób nagrywanych. Przepisy nie wskazują jednak, czy sąd może wykorzystać jako dowód nagranie pochodzące z podsłuchu, a więc powstałe bez wiedzy i zgody uczestników spotkania czy rozmowy telefonicznej.

Na wstępie należy wyjaśnić, iż dopuszczenie dowodu z taśmy dźwiękowej wymaga przeprowadzenie tego dowodu zarówno przez dokonanie oceny treści nagrania, przy odpowiednim stosowaniu przepisów o dowodzie z dokumentu, jak również oceny jej cech zewnętrznych (nośnika), stosując odpowiednio przepisu o oględzinach.

Przepisy dotyczące oględzin należy stosować, gdy chodzi o kontrolę i ocenę stanu taśmy magnetofonowej w celu ustalenia, czy nie była preparowana, tzn. przecinana, łączona itp., czy stanowi ona taśmę, na której nastąpiło nagranie, czy chodzi o taśmę, na którą dźwięki zarejestrowane nagrano pierwotnie itd. Przypadku powzięcia wątpliwości co do stanu taśmy magnetofonowej, bądź na zarzut strony przeciwnej, sąd powoła biegłego z zakresu fonoskopii w celu zbadania autentyczności zapisu znajdującego się na taśmie magnetofonowej.

Natomiast oceniając treść zapisu zarejestrowanego na taśmie stosuje się przepisy o dokumencie stosownie do jego charakteru.

Ocena waloru dowodowego treści taśmy magnetofonowej zależy od stanu taśmy, czyli oceny jej w wyniku oględzin, od zapisu okoliczności oraz celów nagrania oraz osoby, która dokonała zapisu dźwiękowego.

Powyższe potwierdza wyrok Sądu Najwyższego 12 stycznia 1999 r., sygn. akt I C 961/97, zgodnie z którym: “Walor dowodowy treści taśmy magnetofonowej zależy od stanu taśmy, treści zapisu, okoliczności i celów nagrania osoby – która dokonała zapisu”.

Dowód z nagrania powinien zostać dopuszczony przez sąd w szczególności, jeżeli przemawia za tym kontekst sprawy. W sytuacji, gdy wszystkie osoby nagrywane są świadome nagrywania i wyraziły na to zgodę, sąd co do zasady powinien dopuścić dowód z nagranej rozmowy w toku postępowania.

Inaczej sprawa się przedstawia, gdy część osób nagrywanych nie jest świadoma bycia nagrywanym, a nawet osoba nagrywająca nie bierze czynnego udziału w rozmowie. Sam brak zgody nagrywanego oczywiście nie może być jedyną przesłanką odmowy przeprowadzenia dowodu. Inną okolicznością powinna być sprzeczność dopuszczenia dowodu z zasadami współżycia społecznego.

Dopuszczenie nagrania jest dużo bardziej prawdopodobne, jeżeli jest ono spójne z innymi prezentowanymi dowodami, a więc nagranie nie powinno być wyłącznym dowodem. Ponadto za przeprowadzeniem takiego dowodu może przemawiać niepodważenie przez stronę nagrywaną autentyczności nagrań, bądź wykazanie w drodze opinii biegłego autentyczności nagrania. Dowód z nagrania, nawet jeżeli osoba nagrywająca nie brała w nim udziału, z pewnością zostanie dopuszczony jeżeli prowadziłoby to do „obrony usprawiedliwionego interesu prawnego”. Z taką sytuacją mamy do czynienia właśnie w przypadku np. nagrywania znęcania się jednego z rodziców nad dzieckiem. Dobro małoletnich jest dobrem o znacznie większej wartości niż tajemnica komunikowania się czy ochrona prywatności.

Podsumowując należy stwierdzić, iż nagrywanie innych osób stanowi nieuprawioną ingerencję w dobra osobiste, w tym przede wszystkim w prawo do prywatności. Jednakże okolicznościami wyłączającymi bezprawność działania są działania podjęte w obronie uzasadnionego interesu społecznego lub prywatnego (np. gdy nośnik z nagrania rozmowy stanowi dowód winy w rozkładzie pożycia, czy też dowód tego, iż drugi współmałżonek chce zrobić dziecku krzywdę).

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Małgorzata Nowosielska

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Dowód z nagrania w postępowaniu cywilnym

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *


× 5 = 20