Pojęcie wspólnego zamieszkiwania na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Możliwość eksmisji członka rodziny dopuszczającego się przemocy ze wspólnie zajmowanego lokalu mieszkalnego wprowadziła ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U.2005.180.1493), która weszła w życie w dniu 25 listopada 2005r. Od tej pory osoby doświadczające przemocy ze strony współdomownika uzyskały skuteczne narzędzie służące jego eksmisji z zajmowanego wspólnie lokalu.

Zgodnie z art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie „Jeżeli członek rodziny wspólnie zajmujący mieszkanie, swoim zachowaniem polegającym na stosowaniu przemocy w rodzinie czyni szczególnie uciążliwym wspólne zamieszkiwanie, osoba dotknięta przemocą może żądać, aby sąd zobowiązał go do opuszczenia mieszkania.”

Osobą wyłącznie uprawnioną do złożenia wniosku o eksmisję jest osoba doznająca przemocy ze strony członka rodziny zamieszkująca z nim w jednym lokalu. Oznacza to, że postępowanie w trybie przytoczonego artykułu nie może zostać wszczęte:

  • przez Sąd  z urzędu

 ani 

  • na wniosek innej osoby niż osoba doświadczająca przemocy zamieszkująca ze sprawcą przemocy w jednym lokalu

Wniosku o eksmisję w trybie art.10 a  ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nie może złożyć także właściciel mieszkania ani też osoba posiadająca inny niż prawo własności tytuł prawny do lokalu, jeżeli jednocześnie nie zamieszkuje w lokalu ze sprawcą przemocy.

Co również istotne, w  oparciu o art. 11a cytowanej ustawy możliwe jest zobowiązanie do opuszczenia mieszkania osoby, która posiada wyłączny tytuł prawny do lokalu, jeżeli stosuje przemoc wobec innych osób zamieszkujących w tym lokalu.

Jednym z warunków uruchomienia procedury eksmisyjnej przewidzianej przez art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie jest wspólne zamieszkiwanie sprawcy przemocy i osoby tą przemocą dotkniętej.

Ustawodawca nie sprecyzował, jaki moment należy brać pod uwagę w kontekście przesłanki wspólnego zamieszkiwania – moment dopuszczania się przemocy, złożenia wniosku o eksmisję czy też moment orzekania przez sąd w sprawie.

Językowa wykładnia cytowanego przepisu nie daje odpowiedzi na to pytanie, gdyż przepis nie jest precyzyjny w tym względzie. W związku z tym należy odwołać się do wykładni celowościowej art. 11 a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.

Celowościowa wykładnia przytoczonego przepisu oraz jego ratio legis wskazują, że można złożyć wniosek do sądu w oparciu o przepis art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy także w razie ucieczki osoby doświadczającej przemocy z wspólnie zamieszkiwanego lokalu.

Głównym celem, jaki przyświecał ustawodawcy, gdy wprowadzał on do polskiego systemu prawnego ustawę o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie była bowiem ochrona osób doświadczających przemocy w domu. Stąd też wydaje się, że niezgodne z zasadą racjonalnego ustawodawcy byłoby odmawianie ofierze przemocy w rodzinie prawa do złożenia wniosku o eksmisję sprawcy przemocy w razie gdyby osoba taka została zmuszona do ucieczki z wspólnie zajmowanego lokalu. Taka interpretacja kłóci się z zasadą racjonalnego ustawodawcy i jest niezgodna z wykładnią celowościową przepisu art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Jest jasne, że ofiara przemocy niekiedy jest zmuszona do ucieczki z wspólnie zajmowanego mieszkania wskutek nasilającej się agresji ze strony członka rodziny. Nieracjonalne byłoby zatem wymaganie od niej pozostawania w dotychczas zajmowanym mieszkaniu po to, by jej wniosek o eksmisję sprawcy przemocy mógł zostać uwzględniony. Byłoby to tym bardziej sprzeczne z wykładnią celowościową art. 11a cytowanej ustawy, którego celem jest przecież ochrona pokrzywdzonych przemocą, gdyż w przypadku złożenia wniosku o eksmisję agresja ze strony członka rodziny może eskalować.

Sytuacja, w której osoba dopuszczająca się nagannego czynu, jakim jest przemoc wobec rodziny, pozostaje w dotychczas zajmowanym lokalu, podczas gdy ofiary przemocy zmuszone są szukać innego miejsca zamieszkania, godzi w społeczne poczucie sprawiedliwości, zgodnie z którym ofiary przemocy zasługują na ochronę i pomoc ze strony organów państwa.

W oparciu więc o wykładnię celowościową art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także o założenie racjonalności ustawodawcy i społeczne poczucie sprawiedliwości stoję na stanowisku, że wniosek o eksmisję sprawcy przemocy z wspólnie zajmowanego lokalu złożony w razie ucieczki osoby doświadczającej przemocy z mieszkania nie stoi w sprzeczności z przesłanką wspólnego zajmowania lokalu z art. 11a i w związku z tym zasługuje na uwzględnienie.

Autorem artykułu jest aplikant adwokacki Karolina Milanowska

 

Wniosek o zobowiązanie do opuszczenia mieszkania w trybie art.11 a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie można pobrać klikając na poniższy link:

Wniosek o zobowiązanie do opuszczenia mieszkania w trybie art.11 a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Pojęcie wspólnego zamieszkiwania na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


7 × = 28

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>